HomeMatsya PuranaAdh. 58Shloka 22
Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Matsya Purana — Rite and Layout for Consecrating Ponds

षोडशारं ततश्चक्रं पद्मगर्भं चतुर्मुखम् चतुरस्रं च परितो वृत्तं मध्ये सुशोभनम् //

ṣoḍaśāraṃ tataścakraṃ padmagarbhaṃ caturmukham caturasraṃ ca parito vṛttaṃ madhye suśobhanam //

Then one should draw a sixteen-spoked wheel, with a lotus at its core and four faces (or four openings). Around it there should be a square enclosure, and in the middle a well-adorned circular form.

ṣoḍaśāramsixteen-spoked
ṣoḍaśāram:
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
cakramwheel/circular diagram
cakram:
padma-garbhamhaving a lotus as its womb/core
padma-garbham:
caturmukhamfour-faced/four-opening (or oriented to four directions)
caturmukham:
caturasramsquare (four-sided enclosure)
caturasram:
caand
ca:
paritaḥall around
paritaḥ:
vṛttamcircle/circular ring
vṛttam:
madhyein the middle
madhye:
su-śobhanambeautiful/well-ornamented
su-śobhanam:
Lord Matsya (in instruction to Vaivasvata Manu, within the Matsya Purana’s Vastuvidya discourse)
Lord MatsyaVaivasvata ManuVastu (sacred diagram)Padma (lotus)
Vastu ShastraYantraMandalaTemple ArchitectureRitual Diagram

FAQs

This verse is not about Pralaya; it belongs to the Matsya Purana’s Vastuvidya material, prescribing a sacred geometric layout (chakra–padma) used for ritual/architectural planning.

It supports dharmic duties indirectly: kings and householders were expected to commission or build sanctified spaces correctly; the prescribed mandala ensures orderly, auspicious construction aligned to the four directions.

It specifies a precise mandala/yantra plan—sixteen spokes, lotus-centered, four-directional (caturmukha), with a surrounding square and a central circular feature—used as a blueprint for temple/altar layouts and consecration-oriented design.