HomeMatsya PuranaAdh. 58Shloka 12
Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Matsya Purana — Rite and Layout for Consecrating Ponds

सर्वलक्षणसम्पूर्णो मन्त्रविद्विजितेन्द्रियः कुलशीलसमायुक्तः पुरोधाः स्याद्द्विजोत्तमः //

sarvalakṣaṇasampūrṇo mantravidvijitendriyaḥ kulaśīlasamāyuktaḥ purodhāḥ syāddvijottamaḥ //

A royal priest (purohita) should be a foremost Brahmin—complete in all proper qualifications, a knower of mantras, self-controlled in his senses, and endowed with noble lineage and exemplary conduct.

sarva-lakṣaṇa-sampūrṇaḥcomplete with all (required) marks/qualifications
sarva-lakṣaṇa-sampūrṇaḥ:
mantra-vitknower of mantras (Vedic formulas)
mantra-vit:
vijita-indriyaḥone who has conquered the senses/self-controlled
vijita-indriyaḥ:
kulalineage/family
kula:
śīlacharacter/conduct
śīla:
samāyuktaḥendowed with/possessed of
samāyuktaḥ:
purodhāḥ (purohitaḥ)royal priest/household priest placed in front (as guide)
purodhāḥ (purohitaḥ):
syātshould be/is to be
syāt:
dvija-uttamaḥbest among the twice-born (foremost Brahmin).
dvija-uttamaḥ:
Lord Matsya (teaching Vaivasvata Manu)
PurohitaDvija (Brahmin)
RajadharmaPurohitaMantraSelf-controlEthics

FAQs

This verse does not address pralaya; it focuses on rajadharma—specifically, the qualifications required for a king’s purohita.

It guides a king’s duty to appoint a competent spiritual adviser: a mantra-knowing, self-restrained, and well-conducted Brahmin, ensuring rituals, counsel, and governance remain aligned with dharma.

The ritual significance is explicit: the purohita must be mantra-vit and self-controlled, implying competence to perform and supervise Vedic rites (yajña, consecrations, royal rituals) correctly and ethically.