Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Adhyāya 61: Saṃmohana-astra and the Kuru Withdrawal (संमोहनास्त्रं तथा कुरुनिवृत्तिः)

पाणिपादशिर:पृष्ठबाहुशाखानिरन्तरम्‌ । वनं कुरूणां छेत्स्यामि शरै: संनतपर्वभि:,“आज झुकी हुई गाँठवाले बाणोंद्वारा कौरवसेनारूपी जंगलको काट डालूँगा। हाथ, पैर, सिर, पृष्ठ (पीठ) तथा बाहु आदि अड़ ही विविध शाखाओंके रूपमें फैलकर इस कौरव-वनको सघन किये हुए हैं

pāṇipādaśiraḥpṛṣṭhabāhuśākhānirantaram | vanaṃ kurūṇāṃ chetsyāmi śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||

Vaiśampāyana said: “With arrows whose joints are bent, I shall hew down the Kuru host as though it were a forest—made dense by branches in the form of hands, feet, heads, backs, and arms.”

पाणिhand
पाणि:
Karta
TypeNoun
Rootपाणि
FormMasculine, Nominative, Singular
पादfoot
पाद:
Karta
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Nominative, Singular
शिरःhead
शिरः:
Karta
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Nominative, Singular
पृष्ठback
पृष्ठ:
Karta
TypeNoun
Rootपृष्ठ
FormNeuter, Nominative, Singular
बाहुarm
बाहु:
Karta
TypeNoun
Rootबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
शाखाbranch
शाखा:
Karta
TypeNoun
Rootशाखा
FormFeminine, Nominative, Singular
निरन्तरम्continuous(ly), unbroken
निरन्तरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिरन्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
वनम्forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Accusative, Singular
कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Genitive, Plural
छेत्स्यामिI shall cut
छेत्स्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootछिद्
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
संनतbent, curved
संनत:
Karana
TypeAdjective
Rootसम्-नम् (क्त)
FormNeuter, Instrumental, Plural
पर्वभिःwith joints/knots (sections)
पर्वभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपर्वन्
FormNeuter, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kurus (Kaurava army)
A
arrows
F
forest (metaphor)