Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

आचार्य-क्षमा, देśa–kāla-नīti, तथा भेद-दोषः

Teacher-Reconciliation, Timing-Policy, and the Fault of Factionalism

दैवीं मायां रथे युक्तां विहितां विश्वकर्मणा । काज्चनं सिंहलाड्गूलं ध्वजं वानरलक्षणम्‌

daivīṁ māyāṁ rathe yuktāṁ vihitāṁ viśvakarmaṇā | kāñcanaṁ siṁhalāṅgūlaṁ dhvajaṁ vānaralakṣaṇam ||

Vaiśampāyana said: “Upon the chariot there was set a divine, wondrous device, fashioned by Viśvakarman; and there was a golden banner—lion-tailed in form, bearing the mark of a monkey.”

दैवींdivine
दैवीं:
Karma
TypeAdjective
Rootदैवी (देव-)
FormFeminine, Accusative, Singular
मायाम्illusion; magical art
मायाम्:
Karma
TypeNoun
Rootमाया
FormFeminine, Accusative, Singular
रथेin/on the chariot
रथे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Locative, Singular
युक्ताम्yoked; fitted; attached
युक्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयुक्त (युज्)
FormFeminine, Accusative, Singular
विहिताम्arranged; made; provided
विहिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविहित (धा/हि-धातु, वि+धा)
FormFeminine, Accusative, Singular
विश्वकर्मणाby Viśvakarman (the divine artisan)
विश्वकर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
काञ्चनम्golden
काञ्चनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकाञ्चन
FormNeuter, Accusative, Singular
सिंहलाङ्गूलम्lion-tail (having a lion’s tail / with a lion-tail finial)
सिंहलाङ्गूलम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिंहलाङ्गूल
FormNeuter, Accusative, Singular
ध्वजम्banner; standard
ध्वजम्:
Karma
TypeNoun
Rootध्वज
FormMasculine, Accusative, Singular
वानरलक्षणम्marked with a monkey emblem
वानरलक्षणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवानरलक्षण
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Viśvakarman
C
chariot (ratha)
B
banner/standard (dhvaja)
L
lion-tail motif (siṁha-lāṅgūla)
M
monkey emblem (vānara-lakṣaṇa)