Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

कृपकर्णसंवादः

Kṛpa’s Counsel to Karṇa on Deśa-Kāla and Coordinated Strategy

अभिप्रयामि संग्रामे यदहं युद्धदुर्मदान्‌ । नाजित्वा विनिवर्तामि तेन मां विजयं विदु:,जब मैं संग्रामभूमिमें रणोन्मत्त योद्धाओंका सामना करनेके लिये जाता हूँ, तब उन्हें परास्त किये बिना कभी नहीं लौटता। इसीलिये वीर पुरुष मुझे “विजय” के नामसे जानते हैं

“When I go to the battlefield to face warriors drunk with the fury of war, I never turn back without defeating them. Therefore the valiant know me by the name ‘Vijaya’—Victory.”

अभिप्रयामिI go forth / I advance
अभिप्रयामि:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु) + अभि (उपसर्ग)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
संग्रामेin battle
संग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंग्राम
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
यत्when / since (that)
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
युद्धदुर्मदान्those arrogant (mad) in battle
युद्धदुर्मदान्:
Karma
TypeAdjective
Rootयुद्ध-दुर्मद
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
not
:
TypeIndeclinable
Root
अजित्वाwithout conquering / having not defeated
अजित्वा:
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formक्त्वा (अव्यय-भाव), कर्तरि
विनिवर्तामिI return
विनिवर्तामि:
TypeVerb
Rootनि-वृत् (धातु) + वि (उपसर्ग)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, आत्मनेपद
तेनtherefore / by that reason
तेन:
Karana
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगः अव्ययीभाववत्)
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विजयम्Victory (as a name/appellation)
विजयम्:
Karma
TypeNoun
Rootविजय
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विदुःthey know / they call (me)
विदुः:
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्ण/परोक्श) — प्रचलितार्थे वर्तमानवत्, प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद

अर्जुन उवाच