Shloka 42
द्रौपद्याः भीमसेन-प्रबोधनम्
Draupadī Awakens Bhīmasena
Devanagari script
मन्ये न काल क्रोधस्य पश्यन्ति पतयस्तव । तेन त्वां नाभिधावन्ति गन्धर्वा: सूर्यवर्चस:,“मैं समझता हूँ, तुम्हारे सूर्य के समान तेजस्वी पति गन्धर्वगण अभी क्रोध करनेका अवसर नहीं देखते; इसीलिये तुम्हारे पास दौड़कर नहीं आ रहे हैं
Transliteration
manye na kālaḥ krodhasya paśyanti patayastava | tena tvāṁ nābhidhāvanti gandharvāḥ sūryavarcasaḥ ||
Translation
Vaiśaṃpāyana said: “I think your Gandharva husbands, radiant like the sun, do not yet see this as the proper moment for wrath; therefore they are not rushing here to you.”
Word by Word
मन्येI think
मन्ये:
Karta
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, आत्मनेपद
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कालम्the time/occasion
कालम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाल
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
क्रोधस्यof anger
क्रोधस्य:
TypeNoun
Rootक्रोध
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
पश्यन्तिthey see/consider
पश्यन्ति:
TypeVerb
Rootदृश् (पश्यति)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
पतयःhusbands/lords
पतयः:
Karta
TypeNoun
Rootपति
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
तेनtherefore/by that (reason)
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, द्वितीया, एकवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अभिधावन्तिthey run towards/approach
अभिधावन्ति:
TypeVerb
Rootधाव् (अभिधावति)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
गन्धर्वाःGandharvas
गन्धर्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्व
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सूर्यवर्चसःsun-radiant, having the splendor of the sun
सूर्यवर्चसः:
TypeAdjective
Rootसूर्यवर्चस्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaG
GandharvasT
the (unnamed) woman addressed as 'you'T
the Gandharva husbands ('patayaḥ')Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes