Shloka 174
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
Devanagari script
ततः स्वस्तिपुरं गच्छेत् तीर्थसेवी नराधिप । प्रदक्षिणमुपावृत्य गोसहस्रफलं लभेत्,नरेश्वर! तदनन्तर तीर्थसेवी पुरुष स्वस्तिपुरमें जाय, उसकी परिक्रमा करनेसे सहस्र गोदानका फल मिलता है
Transliteration
tataḥ svastipuraṁ gacchet tīrthasevī narādhipa | pradakṣiṇam upāvṛtya gosahasraphalaṁ labhet, nareśvara ||
Translation
Then, O king, the pilgrim devoted to visiting the sacred fords (tīrthas) should go to Svastipura. Having circumambulated it in the auspicious rightward manner (pradakṣiṇa), O lord of men, he gains merit equal to the gift of a thousand cows.
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय
स्वस्तिपुरम्to Svastipura (the city named Svastipura)
स्वस्तिपुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वस्तिपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
TypeVerb
Rootगम् (गच्छ्)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तीर्थसेवीa pilgrim/one who frequents sacred fords
तीर्थसेवी:
Karta
TypeNoun
Rootतीर्थसेविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
प्रदक्षिणम्clockwise / in circumambulation
प्रदक्षिणम्:
TypeIndeclinable
Rootप्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावप्रयोग (क्रियाविशेषणरूपेण)
उपावृत्यhaving gone around / having circumambulated
उपावृत्य:
TypeVerb
Rootउप-आ-वृत्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
गोसहस्रफलम्the merit/reward of a thousand cows (as a gift)
गोसहस्रफलम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोसहस्रफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
लभेत्would obtain / should obtain
लभेत्:
TypeVerb
Rootलभ्
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
नरेश्वरO lord of men (king)
नरेश्वर:
TypeNoun
Rootनरेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
घुलस्त्य उवाच
Characters & Entities
S
SvastipuraN
narādhipa (king)T
tīrthasevī (pilgrim)G
go-sahasra (a thousand cows)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes