Shloka 70
Arjuna’s Himalayan Departure and the Commencement of Severe Tapas
Janamejaya’s Inquiry; Sages Approach Śiva
Devanagari script
ददामि ते विशालाक्ष चक्षु: पूर्वऋषिर्भवान् । विजेष्यसि रणे शत्रूनपि सर्वान् दिवौकस:,विशाललोचन! मैं तुम्हें दिव्य दृष्टि देता हूँ। तुम पहलेके “नर” नामक ऋषि हो। तुम युद्धमें अपने शत्रुओंपर, वे चाहे सम्पूर्ण देवता ही क्यों न हों, विजय पाओगे
Transliteration
dadāmi te viśālākṣa cakṣuḥ pūrvarṣir bhavān | vijeṣyasi raṇe śatrūn api sarvān divaukasaḥ ||
Translation
Bhava said: “O wide-eyed one, I grant you divine sight. You are in truth the ancient seer known as Nara. In battle you will conquer your enemies—even if they be all the dwellers of heaven.”
Word by Word
ददामिI give
ददामि:
Karta
TypeVerb
Rootदा (दाने)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, चतुर्थी, एकवचन
विशालाक्षO large-eyed one
विशालाक्ष:
TypeNoun (vocative epithet)
Rootविशालाक्ष
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
चक्षुःeye; sight
चक्षुः:
Karma
TypeNoun
Rootचक्षुस्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पूर्वऋषिःa former rishi
पूर्वऋषिः:
TypeNoun
Rootपूर्वऋषि
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवान्you (hon.)
भवान्:
Karta
TypePronoun (honorific)
Rootभवत्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विजेष्यसिyou will conquer
विजेष्यसि:
TypeVerb
Rootजि (जय)
Formलृट् (भविष्यत्), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
दिवौकसःthe dwellers in heaven (gods)
दिवौकसः:
Karma
TypeNoun
Rootदिवौकस्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
Speaker
भव उवाच
Characters & Entities
B
Bhava (Śiva)N
Nara (ancient ṛṣi)D
divaukasaḥ (the gods/heaven-dwellers)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes