ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः
Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction
योगे सांख्ये च कुशलो राजानमिदमत्रवीत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! इतना कहकर धर्मराज युधिष्ठिर शोकमग्न हो चुपचाप पृथ्वीपर बैठ गये। उस समय अध्यात्मविषयमें रत अर्थात् परमात्म-चिन्तनमें तत्पर विद्वान ब्राह्मण शौनकने, जो कर्मयोग और सांख्ययोग--दोनों ही निष्ठाओंके विचारमें प्रवीण थे, राजासे इस प्रकार कहा--
yoge sāṅkhye ca kuśalo rājānam idam atravīt | vaiśampāyana uvāca—rājan! itthaṁ uktvā dharmarāja yudhiṣṭhiraḥ śokamagnaḥ tūṣṇīṁ bhūmau niṣasāda | tadā adhyātmaviṣaye rataḥ paramātma-cintane tatparaḥ vidvān brāhmaṇaḥ śaunakaḥ, yaḥ karmayoga-sāṅkhyayoga-ubhayaniṣṭhā-vicāre pravīṇaḥ, rājānam evaṁ uvāca ||
Vaiśampāyana said: “Skilled in both yoga and sāṅkhya, Śaunaka addressed the king in these words.”
वैशम्पायन उवाच