Next Verse

Shloka 1

उद्योगपर्व — अध्याय ५ (कृष्णनीति: न्यायशम-उपदेशः; विराट-द्रुपदयोः सैन्यसमाह्वानम्)

अत--णक+ पञठ्चमो<ध्याय: भगवान्‌ श्रीकृष्णका द्वारकागमन, विराट और द्रुपदके संदेशसे राजाओंका पाण्डवपक्षकी ओरसे युद्धके लिये आगमन वायुदेव उवाच उपपन्नमिदं वाक्‍्यं सोमकानां धुरंधरे । अर्थसिद्धिकरं राज्ञ: पाण्डवस्यामितौजस:,(तत्पश्चात्‌ भगवान) श्रीकृष्णने कहा--सभासदो! सोमकवंशके धुरंधर वीर महाराज द्रपदने जो बात कही है, वह उन्हींके योग्य है। इसीसे अमित तेजस्वी पाण्डुनन्दन राजा युधिष्ठिरके अभीष्ट कार्यकी सिद्धि हो सकती है इति श्रीमहा भारते उद्योगपर्वणि सेनोद्योगपर्वणि पुरोहितयाने पठचमो<ध्याय: ।। ५ || इस प्रकार श्रीमह्याभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत सेनोट्रोगपर्वमें पुरोहितप्रस्थानविषयक पॉचवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५ ॥ दे | आह ॥ #* षष्ठो 5 ध्याय: ट्रुपदका पुरोहितको दौत्यकर्मके लिये अनुमति देना तथा पुरोहितका हस्तिनापुरको प्रस्थान दुपद उवाच भूतानां प्राणिन: श्रेष्ठा: प्राणिनां बुद्धिजीविन: । बुद्धिमत्सु नस: श्रेष्ठा नरेष्वपि द्विजातय:

vāyudeva uvāca | upapannam idaṃ vākyaṃ somakānāṃ dhuraṃdhare | arthasiddhikaraṃ rājñaḥ pāṇḍavasyāmitaujasaḥ ||

Vāyudeva said: “This statement is fitting—worthy of a foremost champion among the Somakas. It can accomplish the desired purpose of the mighty Pāṇḍava king.” In context, the remark affirms Drupada’s counsel as apt and effective for securing Yudhiṣṭhira’s aim, praising prudent speech that upholds dharma and brings practical success as war draws near.

उपपन्नम्proper, fitting, well-founded
उपपन्नम्:
TypeAdjective
Rootउपपन्न (उप-√पद्/पद्यते इत्यर्थे; कृदन्त-विशेषण)
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
FormNeuter, Nominative, Singular
वाक्यम्statement, speech
वाक्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Nominative, Singular
सोमकानाम्of the Somakas
सोमकानाम्:
TypeNoun
Rootसोमक
FormMasculine, Genitive, Plural
धुरंधरेin/with the burden-bearer, champion (i.e., Drupada)
धुरंधरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधुरंधर
FormMasculine, Locative, Singular
अर्थसिद्धिकरम्bringing about the accomplishment of the goal
अर्थसिद्धिकरम्:
TypeAdjective
Rootअर्थसिद्धिकर
FormNeuter, Nominative, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
पाण्डवस्यof the Pandava
पाण्डवस्य:
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Singular
अमितौजसःof (him) of immeasurable vigor
अमितौजसः:
TypeAdjective
Rootअमितौजस्
FormMasculine, Genitive, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva
S
Somakas
P
Pāṇḍava (Yudhiṣṭhira)