Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

अध्याय ४६ — सभाप्रवेशः तथा सञ्जयस्य दूतवृत्तान्तः

Entry into the Royal Assembly and Sañjaya’s Envoy Report

धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विविशुस्तां सभां शुभाम्‌ | भरतश्रेष्ठ! भीष्म, द्रोण, कृपाचार्य, शल्य, कृतवर्मा, जयद्रथ, अश्वत्थामा, विकर्ण, सोमदत्त, बाह्लिक, परम बुद्धिमान्‌ विदुर, महारथी युयुत्सु तथा अन्य सभी शूरवीर नरेश धृतराष्ट्रको आगे करके उस सुन्दर सभामें एक साथ प्रविष्ट हुए ।। ६-७ ह ।। दुःशासनश्रित्रसेन: शकुनिश्चापि सौबल:

vaiśampāyana uvāca | dhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya viviśus tāṃ sabhāṃ śubhām | bharataśreṣṭha! bhīṣma-droṇa-kṛpācārya-śalya-kṛtavarmā-jayadrathāśvatthāmā-vikarṇa-somadatta-bāhlikaḥ paramabuddhimān viduraḥ mahārathī yuyutsuḥ tathā anye ca sarve śūrā nṛpā dhṛtarāṣṭram agre kṛtvā ekasmin kāle tāṃ sundarāṃ sabhāṃ praviṣṭāḥ || duḥśāsanaś citrasenaḥ śakuniś cāpi saubalaḥ ||

Vaiśampāyana said: Placing Dhṛtarāṣṭra at their head, they all entered that auspicious royal assembly. O best of the Bharatas—Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, Śalya, Kṛtavarmā, Jayadratha, Aśvatthāmā, Vikarṇa, Somadatta, Bāhlika, the supremely wise Vidura, the great chariot-warrior Yuyutsu, and many other heroic kings—making Dhṛtarāṣṭra go before them, entered together into that splendid hall. (Also present were) Duḥśāsana, Citrasena, and Śakuni, the son of Subala.

धृतराष्ट्रम्Dhritarashtra
धृतराष्ट्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Accusative, Singular
पुरस्कृत्यhaving placed in front / having put forward
पुरस्कृत्य:
TypeVerb
Rootपुरस्-कृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
विविशुःthey entered
विविशुः:
TypeVerb
Rootविश्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada
ताम्that
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
सभाम्assembly hall
सभाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Accusative, Singular
शुभाम्auspicious/beautiful
शुभाम्:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormFeminine, Accusative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
कृपाचार्यःKripa the teacher (Kripacharya)
कृपाचार्यः:
Karta
TypeNoun
Rootकृप-आचार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
शल्यःShalya
शल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootशल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतवर्माKritavarman
कृतवर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootकृतवर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
जयद्रथःJayadratha
जयद्रथः:
Karta
TypeNoun
Rootजयद्रथ
FormMasculine, Nominative, Singular
अश्वत्थामाAshvatthama
अश्वत्थामा:
Karta
TypeNoun
Rootअश्वत्थामन्
FormMasculine, Nominative, Singular
विकर्णःVikarna
विकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootविकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
सोमदत्तःSomadatta
सोमदत्तः:
Karta
TypeNoun
Rootसोमदत्त
FormMasculine, Nominative, Singular
बाह्लिकःBahlika
बाह्लिकः:
Karta
TypeNoun
Rootबाह्लिक
FormMasculine, Nominative, Singular
परम्supremely/very
परम्:
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Accusative, Singular
बुद्धिमान्intelligent, wise
बुद्धिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
विदुरःVidura
विदुरः:
Karta
TypeNoun
Rootविदुर
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथीgreat chariot-warrior
महारथी:
Karta
TypeNoun
Rootमहा-रथिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
युयुत्सुःYuyutsu
युयुत्सुः:
Karta
TypeNoun
Rootयुयुत्सु
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand also/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
दुःशासनःDuhshasana
दुःशासनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःशासन
FormMasculine, Nominative, Singular
चित्रसेनःChitrasena
चित्रसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootचित्रसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
शकुनिःShakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सौबलःson of Subala (epithet of Shakuni)
सौबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootसौबल
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Dhṛtarāṣṭra
B
Bhīṣma
D
Droṇa
K
Kṛpa (Kṛpācārya)
Ś
Śalya
K
Kṛtavarmā
J
Jayadratha
A
Aśvatthāmā
V
Vikarṇa
S
Somadatta
B
Bāhlika
V
Vidura
Y
Yuyutsu
D
Duḥśāsana
C
Citrasena
Ś
Śakuni (Saubala)
S
Sabhā (royal assembly hall)

Educational Q&A

The verse foregrounds the ethics of kingship and counsel: major elders, warriors, and the wise Vidura assemble with Dhṛtarāṣṭra placed foremost, signaling that political decisions—especially those leading toward war—are made in formal court under the king’s authority, and that the presence of both wise advisers and partisan instigators shapes the moral direction of the state.

A large group of Kuru leaders and allied kings enter the royal assembly hall together, with Dhṛtarāṣṭra leading. The text lists prominent figures—elders like Bhīṣma and Droṇa, advisers like Vidura, warriors like Yuyutsu, and also key antagonists such as Duḥśāsana and Śakuni—setting the stage for deliberations in the Udyoga Parva as the conflict approaches.