Next Verse

Shloka 1

भीष्मसेनापत्याभिषेकः

Bhīṣma’s Appointment as Commander-in-Chief

हि न बा आम #ा5 चतुष्पञ्चाशर्दाधिकशततमो< ध्याय: अब भगवान्‌ श्रीकृष्णसे अपने समयोचित कर्तव्यके | पूछना, भगवान्‌का युद्धको ही कर्तव्य बताना तथा इस विषयमें युधिष्ठिरका संताप और अर्जुनद्वारा श्रीकृष्णके वचनोंका समर्थन वैशम्पायन उवाच वासुदेवस्य तद्‌ वाक्‍्यमनुस्मृत्य युधिष्ठिर: । पुन: पप्रच्छ वार्ष्णेयं कथं मन्दो5ब्रवीदिदम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! भगवान्‌ श्रीकृष्णके पूर्वोक्त कथनका स्मरण करके युधिष्ठिरने पुनः उनसे पूछा--'भगवन्‌! मन्दबुद्धि दुर्योधनने क्‍यों ऐसी बात कही?

vaiśampāyana uvāca | vāsudevasya tad vākyam anusmṛtya yudhiṣṭhiraḥ | punaḥ papraccha vārṣṇeyaṃ kathaṃ mando ’bravīd idam ||

Vaiśampāyana said: O Janamejaya, remembering those earlier words of Vāsudeva, Yudhiṣṭhira again questioned the Vārṣṇeya (Kṛṣṇa): “Lord, why did the dull-witted Duryodhana speak in this manner?”

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
वासुदेवस्यof Vāsudeva (Kṛṣṇa)
वासुदेवस्य:
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Genitive, Singular
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वाक्यम्speech; statement
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अनुस्मृत्यhaving remembered; recalling
अनुस्मृत्य:
TypeVerb
Rootअनु + स्मृ
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
TypeVerb
Rootप्र + प्रच्छ्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
वार्ष्णेयम्the Vārṣṇeya (Kṛṣṇa, descendant of Vṛṣṇi)
वार्ष्णेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootवार्ष्णेय
FormMasculine, Accusative, Singular
कथम्how? why?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
मन्दःdull; foolish
मन्दः:
Karta
TypeAdjective
Rootमन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
अब्रवीत्said; spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
V
Vāsudeva (Śrī Kṛṣṇa)
Y
Yudhiṣṭhira
V
Vārṣṇeya (Śrī Kṛṣṇa)
D
Duryodhana