Shloka 346
उद्योगपर्व अध्याय १३३ — संजये मातृउपदेशः
Udyoga Parva Adhyaya 133 — A Mother’s Counsel to Saṃjaya
Devanagari script
पृष्ठतो<नुव्रजन्तं वा का शान्तिहदयस्य मे । यदि मैं यह देखूँ कि तू शत्रुसे मीठी-मीठी बातें करता तथा उसके पीछे-पीछे जाता है तो मेरे हृदयमें क्या शान्ति मिलेगी?
Transliteration
pṛṣṭhato 'nuvrajantaṃ vā kā śāntir hṛdayasya me | yadi māṃ etad dṛśyāt ki tvaṃ śatruse mīṭhī-mīṭhī bātẽ karatā tathā tasya pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhataḥ gacchasi iti, tarhi mama hṛdaye kā śāntiḥ syāt ||
Translation
“Or if I see you following behind him—what peace can there be for my heart? If it appears to me that you speak sweet, conciliatory words to the enemy and then go after him, how could my heart ever find calm?”
Word by Word
पृष्ठतःfrom behind, behind
पृष्ठतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्यय), अर्थे: 'पश्चात्/पीछे से'
अनुव्रजन्तम्following (going after)
अनुव्रजन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootअनु-√व्रज् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
Formअव्यय (विकल्पार्थक)
काwhat (kind of)
का:
Karta
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शान्तिःpeace, calm
शान्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हृदयस्यof (my) heart
हृदयस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
मेto me / for me / my
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन (एन्क्लिटिक रूप)
Speaker
पुत्र उवाच
Characters & Entities
P
putra (the son, speaker)Ś
śatru (enemy)T
tvam (the addressed person)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes