Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

उद्योगपर्व — गान्धारी-उपदेशः

Udyoga Parva — Gandhārī’s Counsel to Duryodhana

'क़्रकर्मी मनुष्योंकी भाँति तू पाण्डवोंके प्रति बहुत-से अयोग्य बर्ताव करके मिथ्याचारी और अनार्य होकर भी आज अपने उन अपराधोंके प्रति अनभिज्ञता प्रकट करता है ।। मातापितृभ्यां भीष्मेण द्रोणेन विदुरेण च । शाम्येति मुहुरुक्तोड्सि न च शाम्यसि पार्थिव,“माता-पिता, भीष्म, द्रोण और विदुर सबने तुझसे बार-बार कहा है कि तू संधि कर ले --शान्त हो जा, परंतु भूपाल! तू शान्त होनेका नाम ही नहीं लेता

krakarmī manuṣyāṇāṃ bhānti tvaṃ pāṇḍavān prati bahūn ayogyān vyavahārān kṛtvā mithyācārī cānāryaś ca bhūtvā adya api teṣām aparādhānām anabhijñatāṃ prakāśayasi || mātāpitṛbhyāṃ bhīṣmeṇa droṇena vidureṇa ca | śāmyeti muhur ukto 'si na ca śāmyasi pārthiva ||

Vaiśaṃpāyana said: Like a base-minded man, you have committed many unworthy acts against the Pāṇḍavas; though you are deceitful and ignoble, even today you pretend ignorance of your own offenses. Your mother and father, Bhīṣma, Droṇa, and Vidura have repeatedly told you, ‘Make peace—be calm’; yet, O king, you refuse to be pacified.

माताmother
माता:
Karta
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Nominative, Singular
पितृभ्याम्by the two fathers/parents (lit. by the two fathers)
पितृभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Instrumental, Dual
भीष्मेणby Bhishma
भीष्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
द्रोणेनby Drona
द्रोणेन:
Karana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Instrumental, Singular
विदुरेणby Vidura
विदुरेण:
Karana
TypeNoun
Rootविदुर
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
शाम्यbe calm; make peace
शाम्य:
TypeVerb
Rootशम्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
मुहुःagain and again
मुहुः:
TypeIndeclinable
Rootमुहुः
उक्तःhaving been told
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
and/but
:
TypeIndeclinable
Root
शाम्यसिyou become calm; you make peace
शाम्यसि:
TypeVerb
Rootशम्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
पार्थिवO king
पार्थिव:
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
P
Pāṇḍavas
B
Bhīṣma
D
Droṇa
V
Vidura
D
Dhṛtarāṣṭra
G
Gāndhārī