Previous Verse

Shloka 231

अभिमन्युविलापः (Abhimanyu-vilāpa) — Uttarā’s lament, observed and framed by Gandhārī

“वीर! आप पाण्डवों और पांचालोंके देखते-देखते सनाथ होते हुए भी अनाथकी भाँति कैसे मारे गये? ।। दृष्टवा बहुभिराक्रन्दे निहतं त्वां पिता तव । वीर: पुरुषशार्दटूल: कथं जीवति पाण्डव:

vīra! āp pāṇḍavoṃ aura pāñcāloṃ ke dekhate-dekhate sanātha hote hue bhī anātha-kī bhānti kaise māre gaye? dṛṣṭvā bahubhir ākrande nihataṃ tvāṃ pitā tava | vīraḥ puruṣaśārdūlaḥ kathaṃ jīvati pāṇḍavaḥ ||

“O hero! How were you slain before the very eyes of the Pāṇḍavas and the Pāñcālas—though you had protectors—yet as if you were utterly without refuge? Seeing you killed amid the cries of many, how can your father live on? How can that Pāṇḍava—hero, tiger among men—continue to breathe?”

वीरO hero
वीर:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Vocative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Karana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage-neutral), Non-finite
बहुभिःby many (people)
बहुभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
आक्रन्देin lamentation / amid wailing
आक्रन्दे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआक्रन्द
FormMasculine, Locative, Singular
निहतम्slain
निहतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनि-हन्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
तवyour
तव:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुषशार्दूलःtiger among men
पुरुषशार्दूलः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष-शार्दूल
FormMasculine, Nominative, Singular
कथम्how
कथम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकथम्
जीवतिlives
जीवति:
Karta
TypeVerb
Rootजीव्
FormPresent, Indicative, 3rd, Singular, Parasmaipada
पाण्डवःthe Pandava (son of Pandu)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
P
Pāñcālas
F
father of the slain hero (pitā tava)
A
a Pāṇḍava hero (puruṣaśārdūla)