Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Yuddha-yajña-vyākhyāna (The Battle as Sacrifice): Ambarīṣa–Indra Saṃvāda

जीवग्राहं प्रगृह्लाति तस्थ लोका यथा मम । जो शत्रुपक्षेके सेनापति, उसके पुत्र अथवा उस पक्षके किसी भी सम्मानित वीरको जीते-जी पकड़ लेता है, उसको मेरे-जैसे लोक प्राप्त होते हैं ।। ४३ $ ।। आहवे तु हतं शूरं न शोचेत कथंचन

jīvagrāhaṃ pragṛhṇāti tasya lokā yathā mama | āhave tu hataṃ śūraṃ na śocet kathaṃcana ||

Ambarīṣa said: “He who, in battle, seizes an enemy alive—taking captive the opposing side’s commander, his son, or any honoured hero—attains worlds like mine. But as for a brave warrior who has been slain in the fight, one should not grieve for him in any way.”

jīvagrāhama living capture; taking alive
jīvagrāham:
Karma
TypeNoun
Rootjīva + grāha
FormMasculine, Accusative, Singular
pragṛhṇātiseizes, captures
pragṛhṇāti:
Karta
TypeVerb
Rootpra + √grah
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
tasyaof him; for him
tasya:
Sampradana
TypePronoun
Roottad
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
lokāḥworlds, realms
lokāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootloka
FormMasculine, Nominative, Plural
yathāas, just as
yathā:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootyathā
mamaof me; my
mama:
Sampradana
TypePronoun
Rootasmad
Form—, Genitive, Singular
āhavein battle
āhave:
Adhikarana
TypeNoun
Rootāhava
FormMasculine, Locative, Singular
tubut, however
tu:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Roottu
hatamslain, killed
hatam:
Karma
TypeAdjective
Root√han (kta: hata)
FormMasculine, Accusative, Singular
śūrama hero, brave man
śūram:
Karma
TypeNoun
Rootśūra
FormMasculine, Accusative, Singular
nanot
na:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootna
śocetshould grieve, should lament
śocet:
Karta
TypeVerb
Root√śuc
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
kathaṃcanain any way; at all
kathaṃcana:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootkathaṃcana

अम्बरीष उवाच

A
Ambarīṣa