Previous Verse
Next Verse

Shloka 81

Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank

नारायणपरा वेदा यज्ञा नारायणात्मका: | तपो नारायणपरं नारायणपरा गति:,वेदोंका पर्यवसान भगवान्‌ नारायणमें ही है। यज्ञ नारायणके ही स्वरूप हैं। तपस्याके परम फल भगवान्‌ नारायण ही हैं तथा नारायणकी प्राप्ति ही सर्वोत्तम गति है

vaiśaṃpāyana uvāca | nārāyaṇaparā vedā yajñā nārāyaṇātmakāḥ | tapo nārāyaṇaparaṃ nārāyaṇaparā gatiḥ ||

Vaiśaṃpāyana said: The Vedas have Nārāyaṇa as their highest end; sacrifices are of the very nature of Nārāyaṇa. Austerity finds its supreme fruit in Nārāyaṇa, and the highest destination is attainment of Nārāyaṇa.

नारायणपराhaving Narayana as the highest (devoted to Narayana)
नारायणपरा:
Karta
TypeAdjective
Rootनारायण-पर
FormMasculine, Nominative, Plural
वेदाःthe Vedas
वेदाः:
Karta
TypeNoun
Rootवेद
FormMasculine, Nominative, Plural
यज्ञाःsacrifices
यज्ञाः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
नारायणात्मकाःwhose essence/nature is Narayana
नारायणात्मकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनारायण-आत्मक
FormMasculine, Nominative, Plural
तपःausterity, penance
तपः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Nominative, Singular
नारायणपरम्having Narayana as the highest (aimed at Narayana)
नारायणपरम्:
Karta
TypeAdjective
Rootनारायण-पर
FormNeuter, Nominative, Singular
नारायणपराhaving Narayana as the highest
नारायणपरा:
Karta
TypeAdjective
Rootनारायण-पर
FormFeminine, Nominative, Singular
गतिःgoal, highest course, refuge
गतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
N
Nārāyaṇa
V
Vedas
Y
Yajña (sacrifice)
T
Tapaḥ (austerity)

Educational Q&A

All authoritative paths—scriptural knowledge (Veda), ritual action (yajña), and disciplined austerity (tapas)—reach their fulfillment when directed to Nārāyaṇa; the supreme good (parama-gati) is union with or attainment of Him.

In the didactic discourse of the Śānti Parva, Vaiśaṃpāyana summarizes a devotional conclusion: the ultimate purport of religious duties and spiritual practices is Nārāyaṇa, presenting a unifying theistic frame for dharma after the war.