शुकस्य योगसिद्धिः (Śuka’s Yogic Attainment and Ascent)
यहाँ इस जीवका कोई भी अपना नहीं है और वह भी किसीका अपना नहीं है। रास्तेमें मिले हुए राहगीरोंके समान यहाँ पत्नी तथा अन्य बन्धु-बान्धवोंका साथ हो जाता है, परंतु यहाँ पहले कभी किसीने किसीके साथ चिरकालतक सहवासका सुख नहीं उठाया है ।। क्षिप्यन्ते तेन तेनैव निष्टनन्त: पुनः पुन: । कालेन जाता याता हि वायुनेवा भ्रसंचया:,जैसे गर्जते हुए बादलोंको हवा बारंबार उड़ाकर छिजन्न-भिन्न कर देती है, उसी प्रकार काल यहाँ जन्म लेनेवाले प्राणियोंको उनके रोने-चिल्लानेपर भी विनाशकी आगमें झोंक देता है
bhīṣma uvāca | na iha jīvasya kaścid api svajanaḥ, na cāyaṃ kasyacid api svajanaḥ | pathi saṃgatānām iva pathikānāṃ saṃyogaḥ patnyādyaiḥ bandhujanaiḥ bhavati; na tu pūrvaṃ kadācit kenacid kenacit sārdhaṃ cirakālaṃ sahavāsasukham anubhūtam || kṣipyante tena tenaiva niṣṭanantaḥ punaḥ punaḥ | kālena jātā yātā hi vāyunā iva bhra-saṃcayāḥ ||
Bhīṣma said: In this world no living being truly belongs to anyone, nor does anyone truly belong to him. Like travelers who meet upon the road, one comes into temporary association with a wife and other relatives; yet no one has ever enjoyed here, for long, the happiness of lasting companionship. Even as they cry out again and again, Time casts beings into destruction—just as the wind repeatedly drives and breaks apart masses of thunderclouds.
भीष्म उवाच