Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

कालनियमः शोकशमनं च

Kāla as Regulator; Pacification of Grief

प्रत्यक्षमनुपश्यामि त्वमपि द्रष्टमर्हसि । वर्जन वर्जनीयानामीहमानेन दुष्करम्‌

pratyakṣam anupaśyāmi tvam api draṣṭam arhasi | varjana varjanīyānām iha mānena duṣkaram ||

I see it directly before me; you too ought to recognize it. Here, giving up what must be given up is difficult when one is driven by pride.

प्रत्यक्षम्directly; before (one's) eyes
प्रत्यक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रत्यक्ष
FormNeuter, Accusative, Singular
अनुपश्यामिI observe/see
अनुपश्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootअनु√पश्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
TypeVerb
Root√दृश्
FormTumun (infinitive)
अर्हसिyou ought/are fit (to)
अर्हसि:
TypeVerb
Root√अर्ह्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
वर्जनम्avoidance; abstaining
वर्जनम्:
Karta
TypeNoun
Rootवर्जन
FormNeuter, Nominative, Singular
वर्जनीयानाम्of things/persons to be avoided
वर्जनीयानाम्:
TypeAdjective
Rootवर्जनीय
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
इहhere; in this world/context
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
मानेनby pride; through self-conceit
मानेन:
Karana
TypeNoun
Rootमान
FormMasculine, Instrumental, Singular
दुष्करम्difficult
दुष्करम्:
TypeAdjective
Rootदुष्कर
FormNeuter, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana