Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Prahlāda–Indra Saṃvāda: Kartṛtva (Agency) and Svabhāva (Nature) in the Causation of Karma

अहिंसा सत्यवचन सर्वभूतेषु चार्जवम्‌ । क्षमा चैवाप्रमादश्न यस्यैते स सुखी भवेत्‌,अहिंसा, सत्यभाषण, समस्त प्राणियोंके प्रति सरलतापूर्ण बर्ताव, क्षमा तथा प्रमादशून्यता--ये गुण जिस पुरुषमें विद्यमान हों, वही सुखी होता है

ahiṃsā satyavacanaṃ sarvabhūteṣu cārjavam | kṣamā caivāpramādaś ca yasyaite sa sukhī bhavet ||

Bhīṣma said: Non-violence, truthfulness in speech, straightforward conduct toward all living beings, forgiveness, and vigilant freedom from negligence—whoever possesses these virtues becomes truly happy.

अहिंसाnon-violence
अहिंसा:
Karta
TypeNoun
Rootअहिंसा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
सत्यवचनम्truthful speech
सत्यवचनम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्यवचन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वभूतेषुtowards/in all beings
सर्वभूतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वभूत (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
आर्जवम्straightforwardness, sincerity
आर्जवम्:
Karta
TypeNoun
Rootआर्जव (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
क्षमाforbearance, forgiveness
क्षमा:
Karta
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अप्रमादःvigilance, non-negligence
अप्रमादः:
Karta
TypeNoun
Rootअप्रमाद (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
यस्यof whom/whose
यस्य:
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
एतेthese
एते:
Karta
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखीhappy
सुखी:
Karta
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भवेत्would be/becomes
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma

Educational Q&A

Happiness is grounded in dharmic character: practicing non-violence, speaking truth, behaving with straightforwardness toward all beings, forgiving others, and remaining vigilant against moral carelessness.

In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues advising Yudhiṣṭhira by listing key virtues and stating that the person who embodies them attains happiness.