Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Adhyāya 177: Pañca-mahābhūta-vicāra and Vṛkṣa-jīva-lakṣaṇa

Five Elements Inquiry and the Status of Plant Life

अब्रवीन्मां पुरा वश्िद्‌ ब्राह्मणस्त्यागमाश्रित: । क्लिश्यमान: कुदारेण कुचैलेन बुभुक्षया,पहलेकी बात है, फटे-पुराने वस्त्रों एवं अपनी दुष्टा सत्रीके और भूखके कारण अत्यन्त कष्ट पानेवाले एक त्यागी ब्राह्मणने जिसका नाम शम्पाक था, मुझसे इस प्रकार कहा --

abravīn māṃ purā kaścid brāhmaṇas tyāgam āśritaḥ | kliśyamānaḥ kudāreṇa kucailena bubhukṣayā ||

Bhīṣma said: “Long ago, a certain brāhmaṇa, devoted to renunciation, spoke to me. He was severely afflicted—by a wretched wife, by tattered clothing, and by hunger—and thus he addressed me.”

अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Formउभयलिङ्ग (सर्वनाम), द्वितीया, एकवचन
पुराformerly/once
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
वशिष्ठःVasiṣṭha
वशिष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootवशिष्ठ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्यागम्renunciation
त्यागम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्याग
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आश्रितःhaving resorted to/embracing
आश्रितः:
TypeAdjective
Rootआ-श्रि (धातु) → आश्रित (क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, क्त
क्लिश्यमानःbeing afflicted/suffering
क्लिश्यमानः:
TypeAdjective
Rootक्लिश् (धातु) → क्लिश्यमान (शानच्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, शानच् (वर्तमानकाले)
कुदारेणby/with a bad wife (lit. evil spouse)
कुदारेण:
Karana
TypeNoun
Rootकुदार
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
कुचैलेनby/with tattered garments
कुचैलेन:
Karana
TypeNoun
Rootकुचैल
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
बुभुक्षयाby hunger
बुभुक्षया:
Karana
TypeNoun
Rootबुभुक्षा
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
A
a renunciant brāhmaṇa (unnamed in the Sanskrit verse)