Ālasyadoṣa-nirdeśa (On the Fault of Negligence) — The Camel’s Long-Neck Exemplum
इस तरह उस मूर्ख ऊँटकी मृत्यु हो गयी। देखो, उसके आलस्यके क्रमसे कितना महान् दोष प्राप्त हो गया ।। त्वमप्येवंविधं हित्वा योगेन नियतेन्द्रिय: । वर्तस्व बुद्धिमूलं तु विजयं मनुरब्रवीत्,इसलिये तुम्हें भी ऐसे आलस्यको त्याग करके इन्द्रियोंको वशमें रखते हुए बुद्धिपूर्वक बर्ताव करना उचित है। मनुजीका कथन है कि “विजयका मूल बुद्धि ही है”
evaṁ tasya mūḍhasya uṣṭrasya mṛtyur abhavat. paśyata, tasya ālasyasya krameṇa kīdṛśo mahān doṣaḥ prāptaḥ. tvam api evamvidham ālasyaṁ hitvā yogena niyatendriyaḥ, vartasva buddhimūlaṁ tu vijayaṁ manuḥ abravīt; tasmāt tvayāpi ālasyaṁ tyaktvā indriyāṇi vaśe kṛtvā buddhipūrvakaṁ vartitum ucitam. manu-vacanam: “vijayasya mūlaṁ buddhir eva.”
Thus the foolish camel met its death. See how, step by step, its laziness brought about a grave fault and ruin. You too should abandon such indolence; through disciplined practice keep your senses under control and act with clear intelligence. For Manu has declared that the root of victory is intelligence itself.
उड्ड उवाच