Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

समुत्क्षेपण चैकेन वनवासाय भारत | प्रतिजग्राह त॑ पार्थो ग्लहं जग्राह सौबल: । जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत,भारत! वनवासकी शर्त रखकर केवल एक ही बार पासा फेंकनेसे जूएका खेल पूरा हो जायगा। युधिष्ठिरने उसकी बात स्वीकार कर ली। तत्पश्चात्‌ सुबलपुत्र शकुनिने पासा हाथमें उठाया और उसे फेंककर युधिष्ठिस्से कहा--मैरी जीत हो गयी

Vaiśaṃpāyana uvāca |

Samutkṣepaṇaṃ caikena vanavāsāya Bhārata |

Pratijagrāha taṃ Pārtho glahaṃ jagrāha Saubalaḥ |

Jitam ity eva Śakunir Yudhiṣṭhiram abhāṣata ||

Vaiśaṃpāyana said: “O Bhārata, (Śakuni proposed) that with a single throw the entire game would be concluded, on the condition of exile to the forest. Pārtha (Yudhiṣṭhira) accepted that wager. Then Saubala (Śakuni), taking up the dice, cast them and said to Yudhiṣṭhira, ‘I have won.’”

समुत्क्षेपणम्by (a single) throw/cast (of the dice)
समुत्क्षेपणम्:
Karana
TypeNoun
Rootसमुत्क्षेपण
FormNeuter, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एकेनwith one; by a single (one)
एकेन:
Karana
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
वनवासायfor exile in the forest
वनवासाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootवनवास
FormMasculine, Dative, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रतिजग्राहaccepted; agreed to
प्रतिजग्राह:
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
तत्that (proposal/condition)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
पार्थःPārtha (Yudhiṣṭhira)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
ग्लहम्the dice-game; gambling match
ग्लहम्:
Karma
TypeNoun
Rootग्लह
FormMasculine, Accusative, Singular
जग्राहtook up; seized (the dice)
जग्राह:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
सौबलःSaubala (Śakuni, son of Subala)
सौबलः:
Karta
TypeNoun
Rootसौबल
FormMasculine, Nominative, Singular
जितम्won; victory (as a fact/result)
जितम्:
Karma
TypeKridanta
Rootजित
FormNeuter, Accusative, Singular
इतिthus; saying
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
शकुनिःŚakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
अभाषतspoke to; addressed
अभाषत:
TypeVerb
Rootअभि-भाष्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

(वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
B
Bhārata (address to Janamejaya/descendant of Bharata)
P
Pārtha (Yudhiṣṭhira)
S
Saubala (Śakuni)
Ś
Śakuni
Y
Yudhiṣṭhira
D
dice (akṣa)
W
wager (glaha)
F
forest exile (vanavāsa)