Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief

Sabhā Parva, Adhyāya 13

येनाभिषिक्तो नृपतिर्वारुणं गुणमृच्छति । तेन राजापि त॑ कृत्स्नं सम्राडुगुणमभीप्सति,“महाराज! राजसूययज्ञके द्वारा अभिषिक्त होनेपर राजा वरुणके गुणोंको प्राप्त कर लेता है; इसलिये प्रत्येक नरेश उस यज्ञके द्वारा सम्राट्के समस्त गुणोंको पानेकी अभिलाषा रखता है

They said: “O great king, when a ruler is consecrated through the Rājasūya, he attains the qualities of Varuṇa; therefore every monarch longs, by that sacrifice, to obtain in full the virtues befitting a sovereign emperor.”

येनby which (rite)
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
अभिषिक्तःhaving been consecrated/anointed
अभिषिक्तः:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-षिच्
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
नृपतिःthe king
नृपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Nominative, Singular
वारुणम्Varuṇa's; pertaining to Varuṇa
वारुणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवारुण
FormMasculine, Accusative, Singular
गुणम्quality, attribute
गुणम्:
Karma
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Accusative, Singular
ऋच्छतिattains, reaches
ऋच्छति:
TypeVerb
Rootऋच्छ्
FormPresent, Indicative, 3rd, Singular, Parasmaipada
तेनtherefore/by that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
राजाa king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तत्that (rite/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
कृत्स्नम्entire, whole
कृत्स्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormNeuter, Accusative, Singular
सम्राट्-गुणम्the qualities of an emperor (samrāṭ)
सम्राट्-गुणम्:
Karma
TypeNoun
Rootसम्राट् + गुण
FormMasculine, Accusative, Singular
अभीप्सतिdesires, longs for
अभीप्सति:
TypeVerb
Rootअभि-ईप्स्
FormPresent, Indicative, 3rd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच