Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

भयेन सो<प्याशु पपात भूमा- वन्य: प्रणष्ट: पतितं विलोक्य । अन्यस्य सासिर्निपपात कृत्तो योधस्य बाहु: करिहस्ततुल्य:,उस युद्धस्थलमें किसी शरत्रुपक्षीय योद्धाका सिर धड़से कटकर धरतीपर गिर पड़ा। उसे देखकर दूसरा भी भयके मारे धराशायी हो गया। उसको गिरा हुआ देख तीसरा योद्धा वहाँसे भाग खड़ा हुआ। किसी दूसरे योद्धाकी हाथीकी सुँड़ेके समान मोटी दाहिनी बाँह तलवारसहित कटकर गिर पड़ी

bhayena so 'py āśu papāta bhūmau anyo 'pi praṇaṣṭaḥ patitaṃ vilokya | anyasya sāsiḥ nipapāta kṛtto yodhasya bāhuḥ karihastatulyaḥ ||

Sañjaya said: Struck by fear, that warrior too quickly fell to the ground. Another, seeing him fallen, lost heart and fled. And for yet another fighter, his arm—thick like an elephant’s trunk—was severed and dropped to the earth along with his sword. Thus terror spread across the battlefield.

भयेनby fear
भयेन:
Karana
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Instrumental, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
आशुquickly
आशु:
TypeIndeclinable
Rootआशु
पपातfell
पपात:
TypeVerb
Rootपत्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Locative, Singular
अन्यःanother (man)
अन्यः:
Karta
TypePronoun
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रणष्टःhaving fled/vanished
प्रणष्टः:
TypeAdjective
Rootप्र-नश्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
पतितम्fallen (one)
पतितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपत्
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
TypeVerb
Rootवि-लोक्
Formल्यप् (absolutive/gerund)
अन्यस्यof another
अन्यस्य:
TypePronoun
Rootअन्य
FormMasculine, Genitive, Singular
सासिःwith a sword
सासिः:
Karta
TypeAdjective
Rootस-आसि
FormMasculine, Nominative, Singular
निपपातfell down
निपपात:
TypeVerb
Rootनि-पत्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
कृत्तःcut off
कृत्तः:
TypeAdjective
Rootकृत्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
योधस्यof a warrior
योधस्य:
TypeNoun
Rootयोध
FormMasculine, Genitive, Singular
बाहुःarm
बाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
करिहस्ततुल्यःlike an elephant’s trunk
करिहस्ततुल्यः:
TypeAdjective
Rootकरि-हस्त-तुल्य
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
battlefield (yuddhasthala)
S
sword (asi)
S
severed head (implied by narrative context)
A
arm (bāhu)
E
elephant trunk (karihasta) as simile