Shloka 3

अथ तव रथमुख्यास्तान्‌ प्रतीयुस्त्वरन्तः कृपह्नदिकसुतौ च द्रौणिदुर्योधनौ च । शकुनिसुतवृकौ च क्राथदेवावृधौ च द्विदजलदघोषै: स्यन्दनै: कार्मुकैश्व,तदनन्तर कृपाचार्य, कृतवर्मा, अश्वत्थामा, दुर्योधन, शकुनिपुत्र उलूक, वृक, क्राथ और देवावृध--ये आपके प्रमुख महारथी बड़ी उतावलीके साथ धनुष लिये हाथी और मेघोंके समान शब्द करनेवाले रथोंपर आरूढ़ हो उन पाण्डववीरोंका सामना करनेके लिये आ पहुँचे

atha tava rathamukhyās tān pratīyus tvarantaḥ kṛpaḥ hārdikasutaś ca drauṇiḥ duryodhanaś ca | śakunisuta ulūkaś ca vṛkaś ca krāthadevaś ca devāvṛdhaś ca dvidajaladaghoṣaiḥ syandanaiḥ kārmukaiś ca ||

Sañjaya said: Then your foremost chariot-warriors hurried forward—Kṛpa, Hārdikaputra Kṛtavarman, Droṇa’s son Aśvatthāman, and Duryodhana; and also Śakuni’s son Ulūka, along with Vṛka, Krāthadeva, and Devāvṛdha. Mounted on chariots whose roar was like that of elephants and thunderclouds, and bearing their bows, they advanced to confront the Pāṇḍava heroes.

अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
तवof you/your
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
रथमुख्याःchief chariot-warriors
रथमुख्याः:
Karta
TypeNoun
Rootरथमुख्य
FormMasculine, Nominative, Plural
तान्those (them)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतीयुःwent forth/advanced
प्रतीयुः:
TypeVerb
Rootप्र-या
FormPerfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
त्वरन्तःhastening
त्वरन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootत्वर्
FormMasculine, Nominative, Plural, शतृ (present active participle)
कृपःKripa
कृपः:
Karta
TypeNoun
Rootकृप
FormMasculine, Nominative, Singular
ह्रदिकसुतौthe two sons of Hradika (Kritavarman etc.)
ह्रदिकसुतौ:
Karta
TypeNoun
Rootह्रदिकसुत
FormMasculine, Nominative, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
द्रौणिःDrauni (Ashvatthaman)
द्रौणिः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौणि
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
शकुनिसुतःson of Shakuni (Uluka)
शकुनिसुतः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनिसुत
FormMasculine, Nominative, Singular
वृकःVrka
वृकः:
Karta
TypeNoun
Rootवृक
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
क्राथदेवःKrathadeva
क्राथदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootक्राथदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
देवावृधःDevavridha
देवावृधः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवावृध
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
द्विदजलदघोषैःwith (chariots) having a roar like elephants and clouds
द्विदजलदघोषैः:
Karana
TypeAdjective
Rootद्विद-जलद-घोष
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
स्यन्दनैःwith chariots
स्यन्दनैः:
Karana
TypeNoun
Rootस्यन्दन
FormMasculine, Instrumental, Plural
कार्मुकैःwith bows
कार्मुकैः:
Karana
TypeNoun
Rootकार्मुक
FormNeuter, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
K
Kṛpa (Kṛpācārya)
K
Kṛtavarman (Hārdikaputra)
A
Aśvatthāman (Drauṇi)
D
Duryodhana
U
Ulūka (Śakuni’s son)
V
Vṛka
K
Krāthadeva
D
Devāvṛdha
C
chariots (syandana)
B
bows (kārmuka)
P
Pāṇḍava warriors (implied opponents)

Educational Q&A

The verse highlights the war-ethic of the epic: warriors, bound by allegiance and kṣatriya codes, rush into confrontation with great energy. Yet the grandeur of martial display (roaring chariots, raised bows) sits alongside the Mahābhārata’s larger moral tension—courage and duty can be exercised even in a conflict whose righteousness is contested.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that leading Kaurava-side chariot-warriors—Kṛpa, Kṛtavarman, Aśvatthāman, Duryodhana, and others—swiftly advance in loud, formidable chariots with bows in hand to meet the Pāṇḍava fighters on the battlefield.