Shloka 5

पश्यामि द्रवतीं सेनां पठ्चालानां जनार्दन । पश्यामि कर्ण समरे विचरन्तमभीतवत्‌,“जनार्दन! मैं समरभूमिमें निर्भय-से विचरते हुए कर्णको और भागती हुई पांचालोंकी सेनाको भी देख रहा हूँ

sañjaya uvāca | paśyāmi dravatīṃ senāṃ pāñcālānāṃ janārdana | paśyāmi karṇaṃ samare vicarantam abhītavat ||

Sañjaya said: “O Janārdana, I see the army of the Pāñcālas fleeing. I also see Karṇa moving about on the battlefield without fear.”

पश्यामिI see
पश्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootपश् (दृश्)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
द्रवतीम्running, fleeing
द्रवतीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootद्रवत् (द्रु धातु-जन्य वर्तमान कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पाञ्चालानाम्of the Panchalas
पाञ्चालानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
जनार्दनO Janardana (Krishna)
जनार्दन:
Sampradana
TypeNoun
Rootजनार्दन
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
पश्यामिI see
पश्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootपश् (दृश्)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
कर्णम्Karna
कर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
विचरन्तम्moving about, roaming
विचरन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविचरन्त् (वि + चर् धातु-जन्य वर्तमान कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अभीतवत्fearlessly, like one unafraid
अभीतवत्:
Karana
TypeAdjective
Rootअभीतवत्
Formनपुंसकलिङ्ग (अव्ययीभाववत् प्रयोगः), द्वितीया (क्रियाविशेषणवत्), एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
J
Janārdana (Kṛṣṇa)
K
Karṇa
P
Pāñcālas
S
senā (army)
S
samara (battlefield)

Educational Q&A

The verse highlights the stark contrast between panic and steadfast courage in war: armies may break and flee, yet an individual warrior can remain composed and fearless. It implicitly points to the kṣatriya ideal of firmness under danger, while also reminding the listener of war’s instability and moral gravity.

Sañjaya, narrating events to Dhṛtarāṣṭra, reports that the Pāñcāla forces are in flight, while Karṇa is confidently ranging across the battlefield, unafraid, suggesting a moment of advantage and momentum for Karṇa’s side.