Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

अजिशीर्षे प्रातःसंध्यायां संग्रामवर्णनम् / Dawn-Transition Battle at Ajiśīrṣa

Chapter 161

कर्णो वैकर्तन: सूत प्रत्यपद्यत्‌ किमुत्तरम्‌ । धृतराष्ट्रने पूछा--सूत! काल, अन्तक और यमके समान क्रोधमें भरे हुए अर्जुनको देखकर वैकर्तन कर्णने उन्हें किस प्रकार उत्तर दिया? (कैसे उनका सामना किया) ।। ४८ ६ || यो हास्पर्धत पार्थेन नित्यमेव महारथ:

sañjaya uvāca |

karṇo vaikatanaḥ sūta pratyapadyat kim uttaram |

dhṛtarāṣṭreṇa pṛṣṭaḥ—sūta! kālāntaka-yama-samāna-krodha-bhareṇa arjunena dṛṣṭvā vaikatanaḥ karṇaḥ kathaṃ tam uttaram adāt (kathaṃ vā tasya sāmānaṃ cakāra) ||

yo hy aspardhata pārthena nityam eva mahārathaḥ ||

Sañjaya said: “O Sūta, what reply did Karṇa, the son of Vikarṭana, make? When Dhṛtarāṣṭra asked, ‘O Sūta, on seeing Arjuna blazing with wrath like Time, Death, and Yama, how did Karṇa answer him; how did he face him?’—tell me. For Karṇa was the great chariot-warrior who had always challenged Pārtha (Arjuna).”

कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
वैकर्तनःVaikartana (Karna, son of the cutter/Adhiratha; epithet)
वैकर्तनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैकर्तन
FormMasculine, Nominative, Singular
सूतO charioteer (Suta)
सूत:
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रत्यपद्यत्answered / responded
प्रत्यपद्यत्:
TypeVerb
Rootप्रति-√पद्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
उत्तरम्reply / answer
उत्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootउत्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
indeed / surely (emphatic particle)
:
TypeIndeclinable
Root
अस्पर्धतcompeted / contended
अस्पर्धत:
TypeVerb
Root√स्पर्ध्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पार्थेनwith Partha (Arjuna)
पार्थेन:
Karana
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Instrumental, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
K
Karṇa (Vaikartana)
A
Arjuna (Pārtha)
K
Kāla
A
Antaka
Y
Yama