Shloka 20
अध्याय १४६ — निशायां सात्यकिदुर्योधनयुद्धम् / Chapter 146 — Night Battle: Sātyaki and Duryodhana; Śakuni’s Encirclement of Arjuna
Devanagari script
पश्यतां सर्वसैन्यानां पदा चैनमताडयत् | एतत् ते कथितं राजन् यन्मां त्वं परिपृच्छसि,इतना ही नहीं, उसने सारी सेनाओंके देखते-देखते सात्यकिको लात भी मारी। राजन! आप मुझसे जो पूछ रहे थे, उसके उत्तरमें यह प्रसंग सुनाया है
Transliteration
paśyatāṃ sarvasainyānāṃ padā cainam atāḍayat | etat te kathitaṃ rājan yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi ||
Translation
Sañjaya said: “While all the armies looked on, he even struck him with his foot. O King, I have thus related to you the very incident about which you questioned me.”
Word by Word
पश्यताम्while (they) were watching / in the presence of (those) seeing
पश्यताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपश्यत् (√पश्)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त, षष्ठी, बहुवचन, पुं
सर्वof all
सर्व:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
Formनपुं, षष्ठी, बहुवचन
सैन्यानाम्of the armies
सैन्यानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्य
Formनपुं, षष्ठी, बहुवचन
पदाwith (his) foot
पदा:
Karana
TypeNoun
Rootपद
Formनपुं, तृतीया, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
अताडयत्struck / kicked
अताडयत्:
TypeVerb
Root√ताड्
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
एतत्this (account)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formनपुं, प्रथमा, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formचतुर्थी, एकवचन, मध्यम
कथितम्has been told
कथितम्:
TypeVerb
Rootकथित (√कथ्)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त, नपुं, प्रथमा, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formद्वितीया, एकवचन, उत्तम
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formप्रथमा, एकवचन, मध्यम
परिपृच्छसिyou ask / inquire
परिपृच्छसि:
TypeVerb
Rootपरि-√प्रच्छ्
Formलट् (वर्तमान), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Dhṛtarāṣṭra (rājan)S
SātyakiA
armies (sarvasainyāni)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes