Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Varṣa-Parvata-Nivāsinām Varnanam

Description of Regions, Mountains, and Their Inhabitants

महेन्द्री मलय: सहा: शुक्तिमानृक्षवानपि । विन्ध्यश्न पारियात्रश्न सप्तैते कुलपर्वता:,इस भारतवर्षमें महेन्द्र, मलय, सहा, शुक्तिमान, ऋक्षवान, विन्ध्य और पारियात्र--ये सात कुलपर्वत कहे गये हैं

mahendrī malayaḥ sahyaḥ śuktimān ṛkṣavān api | vindhyaś ca pāriyātraś ca saptaite kulaparvatāḥ ||

Sañjaya said: “In this land of Bhārata, these seven are known as the ‘kulaparvatas’—the ancestral mountain ranges: Mahendra, Malaya, Sahya, Śuktimān, Ṛkṣavān, Vindhya, and Pāriyātra.”

महेन्द्रीMahendra (mountain)
महेन्द्री:
Karta
TypeNoun
Rootमहेन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
मलयःMalaya (mountain)
मलयः:
Karta
TypeNoun
Rootमलय
FormMasculine, Nominative, Singular
सह्यःSahya (mountain range)
सह्यः:
Karta
TypeNoun
Rootसह्य
FormMasculine, Nominative, Singular
शुक्तिमान्Śuktimān (mountain; 'having shells/pearls')
शुक्तिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootशुक्तिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
ऋक्षवान्Ṛkṣavān (mountain; 'abounding in bears')
ऋक्षवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootऋक्षवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
विन्ध्यःVindhya (mountain range)
विन्ध्यः:
Karta
TypeNoun
Rootविन्ध्य
FormMasculine, Nominative, Singular
पारियात्रःPāriyātra (mountain range)
पारियात्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपारियात्र
FormMasculine, Nominative, Singular
सप्तseven
सप्त:
Karta
TypeAdjective
Rootसप्त
FormMasculine, Nominative, Plural
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
कुलपर्वताःclan-mountains; principal mountains
कुलपर्वताः:
Karta
TypeNoun
Rootकुलपर्वत
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhārata-varṣa (India)
M
Mahendra (mountain)
M
Malaya (mountain)
S
Sahya (mountain)
Ś
Śuktimān (mountain)
Ṛkṣavān (mountain)
V
Vindhya (mountain)
P
Pāriyātra (mountain)
S
Sapta-kulaparvatāḥ (the seven kulaparvatas)

Educational Q&A

The verse underscores the idea of dhārmic order through sacred geography: the land of Bhārata is not merely political territory but a culturally sanctified space with enduring natural ‘pillars’ (kulaparvatas). This framing encourages the listener to view human actions—especially war and governance—against a larger, stabilizing cosmic and cultural backdrop.

Sañjaya is describing features of Bhārata-varṣa by listing the seven kulaparvatas (principal mountain ranges). This occurs as part of a broader geographical and contextual description that situates the Kurukṣetra conflict within the wider world of the epic.