Shloka 17
भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः
Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal
Devanagari script
ततः स राजा सिन्धूनां रथश्रेष्ठी महारथ: । दुर्योधनस्य जग्राह पार्ष्णि सत्पुरुषैर्व॒त:,तदनन्तर रथियोंमें श्रेष्ठ सिन्धुराज महारथी जयद्रथने कुछ सत्पुरुषोंक साथ आकर दुर्योधनके पृष्ठभागकी रक्षाका कार्य सँभाला
Transliteration
tataḥ sa rājā sindhūnāṃ rathaśreṣṭhī mahārathaḥ | duryodhanasya jagrāha pārṣṇiṃ satpuruṣair vṛtaḥ ||
Translation
Then Jayadratha, the king of the Sindhus—foremost among charioteers and a great warrior—arrived with noble men and took up the duty of guarding Duryodhana’s rear.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सिन्धूनाम्of the Sindhus (Sindhu people/region)
सिन्धूनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसिन्धु
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
रथश्रेष्ठीbest of chariot-warriors
रथश्रेष्ठी:
Karta
TypeAdjective
Rootरथश्रेष्ठिन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दुर्योधनस्यof Duryodhana
दुर्योधनस्य:
Adhikarana
TypeProperNoun
Rootदुर्योधन
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
जग्राहtook up, undertook
जग्राह:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन
पार्ष्णिम्rear, back (rear-guard position)
पार्ष्णिम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्ष्णि
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सत्पुरुषैःwith good men/noble warriors
सत्पुरुषैः:
Karana
TypeNoun
Rootसत्पुरुष
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वृतःsurrounded, accompanied
वृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृ (वृत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्यय (भूतकर्मणि/भूतकृत्)
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaJ
JayadrathaD
DuryodhanaS
Sindhus (people/kingdom)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes