Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

भीष्मपर्व — अध्याय ६६: तुमुलसंग्रामवर्णनम्

The Tumult of Battle Described

उदीर्णान्‌ पर्थिवान्‌ सर्वान्‌ साश्वान्‌ सरथकुण्जरान्‌ | असम्भ्रमं भीमसेनो गदया समवारयत्‌,घोड़े, हाथी तथा रथसहित जितने भी भूपाल वहाँ आगे बढ़ रहे थे, उन सबको केवल गदाकी सहायतासे भीमसेनने बिना किसी घबराहटके रोक दिया

udīrṇān pārthivān sarvān sāśvān sarathakuñjarān | asambhramaṃ bhīmaseno gadayā samavārayat ||

Sañjaya said: As all the kings surged forward—together with their horses, chariots, and elephants—Bhīmasena, without the least agitation, checked them with his mace.

उदीर्णान्advanced, risen up (to attack)
उदीर्णान्:
Karma
TypeAdjective
Rootउदीर्ण (उद्-√ईर्ण/√ऋ; past passive participle used adjectivally)
FormMasculine, Accusative, Plural
पार्थिवान्kings
पार्थिवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
साश्वान्with horses
साश्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootस + अश्व (साश्व)
FormMasculine, Accusative, Plural
सरथकुञ्जरान्with chariots and elephants
सरथकुञ्जरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootस + रथ + कुञ्जर (सरथकुञ्जर)
FormMasculine, Accusative, Plural
असम्भ्रमम्without confusion; calmly
असम्भ्रमम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअ-सम्भ्रम
भीमसेनःBhimasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
गदयाwith a mace
गदया:
Karana
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Instrumental, Singular
समवारयत्checked, held back, stopped
समवारयत्:
TypeVerb
Rootसम् + √वृ (वारयति, causative of √वृ/√वृञ् ‘to check/ward off’)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena (Bhīma)
P
pārthivāḥ (kings)
A
aśvāḥ (horses)
R
rathāḥ (chariots)
K
kuñjarāḥ (elephants)
G
gadā (mace)