Shloka 145
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
Devanagari script
प्रीयन्ते पितरक्षास्य ऋषयो देवतास्तथा । यशोधर्मार्थभागी च भवति प्रेत्य मानव:,उसके ऊपर देवता, ऋषि और पितर सभी प्रसन्न होते हैं। वह मनुष्य इहलोकमें यश, धर्म एवं धनका भागी होता है। और मृत्युके पश्चात् उसे स्वर्गलोक सुलभ होता है
Transliteration
prīyante pitarakṣāsya ṛṣayo devatās tathā | yaśo-dharmārtha-bhāgī ca bhavati pretya mānavaḥ ||
Translation
Bhishma said: “For such a person, the Pitṛs (ancestors), the Ṛṣis, and the gods become pleased. That human being becomes a sharer in fame, righteousness, and prosperity in this world; and after death, heaven becomes readily attainable for him.”
Word by Word
प्रीयन्तेare pleased
प्रीयन्ते:
TypeVerb
Rootप्री (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम, बहुवचन
पितरःthe Pitṛs (manes/ancestors)
पितरः:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
देवताःdeities
देवताः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवता
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
यशः-धर्म-अर्थ-भागीa sharer/possessor of fame, dharma, and wealth
यशः-धर्म-अर्थ-भागी:
Karta
TypeAdjective
Rootभागिन् (प्रातिपदिक) / भागी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भवतिbecomes/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथम, एकवचन
प्रेत्यafter dying / having departed
प्रेत्य:
TypeIndeclinable
Rootप्र-इ (धातु) → प्रेत्य (क्त्वान्त अव्यs. gerund
Formक्त्वा (ल्यप्) अव्यय, having departed/after death
मानवःa man/human
मानवः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaP
Pitṛs (ancestors)Ṛ
ṚṣisD
Devatās (gods)S
Svarga (heaven)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes