Shloka 2
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
Devanagari script
सन्ति नानाविधा लोका यांस्त्वं शक्र न पश्यसि । पश्यामि यानहं लोकानेकपत्न्यक्ष या: स्त्रिय:,शक्र! ऐसे अनेक प्रकारके लोक हैं, जिन्हें तुम नहीं देख पाते हो। मैं उन लोकोंको देखता हूँ और पतित्रता स्त्रियाँ भी उन्हें देख सकती हैं
Transliteration
santi nānāvidhā lokā yāṁs tvaṁ śakra na paśyasi | paśyāmi yān ahaṁ lokān ekapatnyakṣayāḥ striyaḥ, śakra |
Translation
Bhīṣma said: “There exist many kinds of worlds that you, O Śakra, are unable to perceive. I can see those worlds—and so too can women of unwavering fidelity to one husband, O Śakra.”
Word by Word
सन्तिare/exist
सन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन
नाना-विधाःof various kinds
नाना-विधाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनानाविध (प्रातिपदिक)
Formपुंल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
लोकाःworlds/realms
लोकाः:
Karta
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
यान्which (worlds) / whom
यान्:
Karma
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
पश्यसिyou see
पश्यसि:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यम, एकवचन
पश्यामिI see
पश्यामि:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन
यान्which (worlds)
यान्:
Karma
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लोकान्worlds/realms
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
एक-पत्न्यःfaithful wives (lit. having one husband)
एक-पत्न्यः:
Karta
TypeNoun
Rootएकपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
याःwho/which (women)
याः:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शक्रO Śakra
शक्र:
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
पितामह उवाच
Characters & Entities
B
Bhīṣma (Pitāmaha)Ś
Śakra (Indra)L
lokāḥ (various worlds/realms)E
ekapatnī-vratāḥ striyaḥ (women devoted to one husband)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes