Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Chapter 2: Sudarśana Upākhyāna — Atithi-Dharma and the Conquest of Mṛtyu

Gṛhastha-Vrata

एतद्‌ व्रतं मम सदा हृदि सम्परिवर्तते । गृहस्थानां च सुश्रोणि नातिथेर्विद्यते परम्‌,'सुन्दरी! अतिथि-सेवाका यह व्रत मेरे हृदयमें सदा स्थित रहता है। गृहस्थोंके लिये अतिथि-सेवासे बढ़कर दूसरा कोई धर्म नहीं है

etad vrataṁ mama sadā hṛdi samparivartate | gṛhasthānāṁ ca suśroṇi nātither vidyate param ||

Bhīṣma said: “This vow of mine ever revolves within my heart: for householders (gṛhastha), O fair-hipped lady, there is no higher duty than the honoring and service of a guest (atithi).”

एतत्this
एतत्:
Karta
TypeAdjective
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
व्रतम्vow, observance
व्रतम्:
Karta
TypeNoun
Rootव्रत
FormNeuter, Nominative, Singular
ममof me, my
मम:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
सदाalways
सदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसदा
Formtrue
हृदिin (the) heart
हृदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहृद्
FormNeuter, Locative, Singular
सम्परिवर्ततेkeeps revolving/recurs; remains active
सम्परिवर्तते:
TypeVerb
Rootसम्-परि-वृत्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, 3, Singular
गृहस्थानाम्of householders
गृहस्थानाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootगृहस्थ
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formtrue
सुश्रोणिO fair-hipped lady
सुश्रोणि:
TypeNoun
Rootसुश्रोणि
FormFeminine, Vocative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
Formtrue
अतिथेःof a guest
अतिथेः:
Sampradana
TypeNoun
Rootअतिथि
FormMasculine, Genitive, Singular
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, 3, Singular
परम्higher, superior
परम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
S
suśroṇī (addressed woman)
A
atithi (guest)
G
gṛhastha (householder)