Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Śatarudrīya-prabhāva and Rudra’s Supremacy (शतरुद्रीयप्रभावः)

उमा बोलीं--भगवन! सर्वभूतेश्वर! शूलपाणे! महान्‌ व्रतधारी महेश्वर! मेरे मनमें एक महान्‌ संशय उत्पन्न हुआ है। आप मुझसे उसकी व्याख्या कीजिये ।। किमर्थ ते ललाटे वै तृतीयं नेत्रमुत्थितम्‌ । किमर्थ च गिरि॑ग्ध: सपक्षिगणकानन:

Umā uvāca—bhagavan, sarvabhūteśvara, śūlapāṇe, mahān vratadhārī maheśvara! mama manasi mahān saṁśaya utpannaḥ. tvaṁ me tasya vyākhyāṁ kuru. kimarthaṁ te lalāṭe vai tṛtīyaṁ netram utthitam? kimarthaṁ ca girigṛdhaḥ sapakṣigaṇakānanaḥ?

Uma said: “O Lord, Sovereign of all beings, bearer of the trident, great Maheshvara who upholds mighty vows—there has arisen in my mind a serious doubt. Please explain it to me. For what reason did a third eye arise upon your forehead? And for what reason are you called the mountain-vulture, the one who ranges with flocks of winged creatures in the forest?”

किमर्थम्for what reason?
किमर्थम्:
TypeIndeclinable
Rootकिमर्थम्
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
ललाटेon (your) forehead
ललाटे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootललाट
FormNeuter, Locative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
तृतीयम्third
तृतीयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतृतीय
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
नेत्रम्eye
नेत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootनेत्र
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
उत्थितम्arisen/come forth
उत्थितम्:
TypeVerb
Rootउत्-स्था
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
किमर्थम्for what reason?
किमर्थम्:
TypeIndeclinable
Rootकिमर्थम्
and
:
TypeIndeclinable
Root
गिरिग्धःmountain-dwelling / (text uncertain)
गिरिग्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootगिरिग्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
सपक्षिगणकाननःhaving a forest with flocks of birds / (text uncertain)
सपक्षिगणकाननः:
Karta
TypeNoun
Rootसपक्षिगणकानन
FormMasculine, Nominative, Singular

नारद उवाच

U
Umā (Pārvatī)
M
Maheśvara/Śiva
T
Third eye (tṛtīya-netra)
T
Trident (śūla)