Previous Verse
Next Verse

Shloka 98

आचारप्रशंसा

Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity

पानीयं पायसं सक्तून्‌ दथिसर्पिमि धून्यपि । निरस्य शेषमन्येषां न प्रदेयं तु कस्यचित्‌,पानी, खीर, सत्तू, दही, घी और मधु--इन सबको छोड़कर अन्य भक्ष्य पदार्थोंका अवशिष्ट भाग दूसरे किसीको नहीं देना चाहिये

pānīyaṃ pāyasaṃ saktūn dadhisarpi-madhūny api | nirasya śeṣam anyeṣāṃ na pradeyaṃ tu kasyacit ||

Bhishma said: “Water, milk-rice (sweet porridge), parched-flour (sattu), curd, ghee, and honey—these may be set aside and given; but the leftover portion of other foods should not be handed over to anyone.”

पानीयम्drinking water
पानीयम्:
Karma
TypeNoun
Rootपानीय
FormNeuter, Accusative, Singular
पायसम्rice-milk pudding
पायसम्:
Karma
TypeNoun
Rootपायस
FormNeuter, Accusative, Singular
सक्तून्parched grain flour (sattu)
सक्तून्:
Karma
TypeNoun
Rootसक्तु
FormMasculine, Accusative, Plural
दधिcurd, yogurt
दधि:
Karma
TypeNoun
Rootदधि
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्पिःghee
सर्पिः:
Karma
TypeNoun
Rootसर्पिस्
FormNeuter, Accusative, Singular
मधुhoney
मधु:
Karma
TypeNoun
Rootमधु
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
निरस्यhaving discarded, after throwing away
निरस्य:
TypeVerb
Rootनिर् + अस्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
शेषम्the remainder, leftovers
शेषम्:
Karma
TypeNoun
Rootशेष
FormNeuter, Accusative, Singular
अन्येषाम्of others
अन्येषाम्:
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
प्रदेयम्to be given, should be given
प्रदेयम्:
TypeVerb
Rootप्र + दा
Formतव्यत् (gerundive/obligatory), Neuter, Nominative/Accusative, Singular, Passive sense
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कस्यचित्to anyone (at all)
कस्यचित्:
Sampradana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Dative/Genitive, Singular, चित् (enclitic)

भीष्म उवाच

B
Bhishma
W
water
P
payasa (milk-rice)
S
saktu (parched flour/sattu)
C
curd
G
ghee
H
honey
L
leftover food (śeṣa)