Shloka 163

पाण्डवानां पाञ्चालगमनम्

The Pāṇḍavas’ Journey toward Pāñcāla and News of the Svayaṃvara

Devanagari script

नन्दिनीं सम्प्रयच्छस्व भुड्क्ष्व राज्यं महामुने । और अत्यन्त संतुष्ट होकर राजा विश्वामित्रने उस समय उन महर्षिसे कहा--“ब्रह्मन्‌! आप दस करोड़ गायें अथवा मेरा सारा राज्य लेकर इस नन्दिनी-को मुझे दे दें। महामुने! इसे देकर आप राज्य भोग करें"

Transliteration

nandinīṃ samprayacchasva bhuṅkṣva rājyaṃ mahāmune |

Translation

“Hand over Nandinī, O great sage, and take this kingdom to enjoy.”

Word by Word

• नन्दिनीम्: Nandinī (the cow), as object
• नन्दिनीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नन्दिनी
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• सम्प्रयच्छस्व: give (to me), hand over
• सम्प्रयच्छस्व: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र-यम् (यच्छति)
• Form: Imperative (Lot), Second, Singular, Ātmanepada

• भुङ्क्ष्व: enjoy, partake
• भुङ्क्ष्व: Karta
• Type: Verb
• Root: भुज्
• Form: Imperative (Lot), Second, Singular, Parasmaipada

• राज्यम्: kingdom, sovereignty
• राज्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राज्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• महामुने: O great sage
• Type: Noun
• Root: महामुनि
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

गन्धर्व उवाच

Characters & Entities

• Gandharva
• Nandinī
• rājya (kingdom)