Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Ādi Parva 117 — Pāṇḍu’s Obsequies, Escort of the Pāṇḍavas, and Reception at Nāgasāhvaya

Hastināpura

उग्रभीमरथौ वीरौ वीरबाहुरलोलुप: । अभयो रीौद्रकर्मा च तथा दृढरथाश्रय:,वैशम्पायनजीने कहा--(जनमेजय! धूृतराष्ट्रके पुत्रोंके नाम क्रमश: ये हैं--) १. दुर्योधन, २. युयुत्सु, ३. दुश्शासन, ४. दुस्सह, ५. दुश्शल, ६. जलसंध, ७. सम, ८. सह, ९. विन्द, १०. अनुविन्द, १३१, दुर्धर्ष, १२. सुबाहु, १३. दुष्प्रधर्षण, १४. दुर्मर्षण, १५. दुर्मुख, १६. दुष्कर्ण, १७. कर्ण, १८. विविंशति, १९. विकर्ण, २०. शल, २१. सत्त्व, २२. सुलोचन, २३. चित्र, २४. उपचित्र, २५. चित्राक्ष, २६. चारुचित्रशरासन (चित्र-चाप), २७. दुर्मद, २८. दुर्विगाह, २९. विवित्सु, ३०. विकटानन (विकट), ३१. ऊर्णनाभ, ३२. सुनाभ (पद्मनाभ), ३३. नन्द, ३४. उपनन्द, ३५. चित्रबाण (चित्रबाहु), ३६. चित्रवर्मा, ३७. सुवर्मा, ३८. दुर्विरोचन, ३९. अयोबाहु, ४०. महाबाहु चित्रांग (चित्रांगद), ४१. चित्रकुण्डल (सुकुण्डल), ४२. भीमवेग, ४३. भीमबल, ४४. बलाकी, ४५. बलवर्धन (विक्रम), ४६. उग्रायुध, ४७. सुषेण, ४८. कुण्डोदर, ४९. महोदर, ५०. चित्रायुध (दृढ़ायुध), ५१. निषंगी, ५२. पाशी, ५३. वृन्दारक, ५४. दृढ़वर्मा, ५५. दृढ़क्षत्र, ५६. सोमकीर्ति, ५७. अनूदर, ५८. दृढ़सन्ध, ५९, जरासन्ध, ६०. सत्यसन्ध, ६१. सद:सुवाक्‌ (सहख्रवाक्‌), ६२. उग्रश्नवा, ६३. उग्रसेन, ६४. सेनानी (सेनापति), ६५. दुष्पराजय, ६६. अपराजित, ६७. पण्डितक, ६८. विशालाक्ष, ६९. दुराधर (दुराधन), ७०. दृढ़हस्त, ७१. सुहस्त, ७२. वातवेग, ७३. सुवर्चा, ७४. आदित्यकेतु, ७५. बह्लाशी, ७६. नागदत्त, ७७. अग्रयायी (अनुयायी), ७८. कवची, ७९, क्रथन, ८०. दण्डी, ८१. दण्डधार, ८२. धनुग्रह, ८३. उग्र, ८४. भीमरथ, ८५. वीरबाहु, ८६. अलोलुप, ८७, अभय, ८८. रौद्रकर्मा, ८९. दृढ़रथाश्रय (दृढ़रथ), ९०. अनाधृष्य, ९१. कुण्डभेदी, ९२. विरावी, ९३. विचित्र कुण्डलोंसे सुशोभित प्रमथ, ९४. प्रमाथी, ९५. वीर्यवान्‌ दीर्घरोमा (दीर्घलोचन), ९६. दीर्घबाहु, ९७. महाबाहु व्यूढोरु, ९८. कनकध्वज (कनकांगद), ९९. कुण्डाशी (कुण्डज) तथा १००. विरजा--धृतराष्ट्रके ये सौ पुत्र थे। इनके सिवा दुःशला नामक एक कन्या थी, जो सौसे अधिक थी-

ugrabhīmarathau vīrau vīrabāhur alolupaḥ | abhayo raudrakarmā ca tathā dṛḍharathāśrayaḥ ||

Vaiśampāyana said: “O Janamejaya, among Dhṛtarāṣṭra’s sons were these valiant warriors—Ugrabhīmaratha, Vīrabāhu, Alolupa, Abhaya, Raudrakarmā, and likewise Dṛḍharathāśraya.” In this genealogical catalogue, the epic underscores how the Kuru court’s future conflict is populated by many named heirs, each presented with martial epithets that foreshadow the coming struggle over power and dharma.

उग्रfierce
उग्र:
Karta
TypeAdjective
Rootउग्र
Formmasculine, nominative, singular
भीमरथौthe two named Bhīmaratha
भीमरथौ:
Karta
TypeNoun
Rootभीमरथ
Formmasculine, nominative, dual
वीरौtwo heroes
वीरौ:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
Formmasculine, nominative, dual
वीरबाहुःVīrabāhu (name; 'hero-armed')
वीरबाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootवीरबाहु
Formmasculine, nominative, singular
अलोलुपःnot greedy
अलोलुपः:
Karta
TypeAdjective
Rootअलोलुप
Formmasculine, nominative, singular
अभयःAbhaya (name; 'fearless')
अभयः:
Karta
TypeNoun
Rootअभय
Formmasculine, nominative, singular
रौद्रकर्माRaudrakarmā (name; 'one whose deeds are fierce')
रौद्रकर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootरौद्रकर्मन्
Formmasculine, nominative, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तथाlikewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
दृढरथाश्रयःDṛḍharathāśraya (name; 'having firm chariot-support')
दृढरथाश्रयः:
Karta
TypeNoun
Rootदृढरथाश्रय
Formmasculine, nominative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
D
Dhṛtarāṣṭra
U
Ugrabhīmaratha
V
Vīrabāhu
A
Alolupa
A
Abhaya
R
Raudrakarmā
D
Dṛḍharathāśraya

Educational Q&A

The verse functions as part of a formal genealogical recitation: naming heirs is not mere record-keeping but a reminder that political power multiplies claimants, intensifying the ethical burden of rulership and the stakes of adharma when ambition turns to conflict.

Vaiśampāyana continues enumerating Dhṛtarāṣṭra’s sons, listing several by name with martial-sounding epithets, as part of the broader Adi Parva account that sets up the Kuru family’s size, influence, and the conditions leading toward the great war.