Next Verse

Shloka 1

पाण्डोः तपः-प्रसङ्गः, ऋण-धर्मः, अपत्य-प्राप्ति-चिन्ता

Pāṇḍu’s Asceticism, the Doctrine of Debts, and Deliberations on Progeny

है 7 >> छा अि>-छऋाज दशाधिकशततमोब<् ध्याय: कुन्तीको दुर्वासासे मन्त्रकी प्राप्ति, सूर्यदेवका आवाहन तथा उनके संयोगसे कर्णका जन्म एवं कर्णके द्वारा इन्द्रको कवच और कुण्डलोंका दान वैशम्पायन उवाच शूरो नाम यदुश्रेष्ठो वसुदेवपिताभवत्‌ | तस्य कन्या पृथा नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्‌! यदुवंशियोंमें श्रेष्ठ शूरसेन हो गये हैं, जो वसुदेवजीके पिता थे। उन्हें एक कन्या हुई, जिसका नाम पृथा रखा गया। इस भूमण्डलमें उसके रूपकी तुलनामें दूसरी कोई स्त्री नहीं थी

vaiśampāyana uvāca | śūro nāma yaduśreṣṭho vasudevapitäbhavat | tasya kanyā pṛthā nāma rūpeṇāpratimā bhuvi |

Vaiśampāyana said: “O King, among the Yādavas there was a foremost man named Śūra, who became the father of Vasudeva. He had a daughter named Pṛthā; in beauty she was without equal upon the earth.”

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
शूरःŚūra (a king named Śūra)
शूरः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
यदु-श्रेष्ठःbest among the Yadus
यदु-श्रेष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootयदुश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
वसुदेव-पिताfather of Vasudeva
वसुदेव-पिता:
Karta
TypeNoun
Rootवसुदेवपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
तस्यof him/of that (king)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कन्याa daughter
कन्या:
Karta
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Nominative, Singular
पृथाPṛthā (Kuntī)
पृथा:
Karta
TypeNoun
Rootपृथा
FormFeminine, Nominative, Singular
नामnamed
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
रूपेणby beauty/in appearance
रूपेण:
Karana
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Instrumental, Singular
अप्रतिमाunmatched, incomparable
अप्रतिमा:
Karta
TypeAdjective
Rootअप्रतिम
FormFeminine, Nominative, Singular
भुविon earth/in the world
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
FormFeminine, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
Śūra
Y
Yādava (Yadu lineage)
V
Vasudeva
P
Pṛthā (Kuntī)
E
Earth (bhū)