Shloka 8
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
उपोषितस्त्रिरात्रं तु प्राणायामशतं चरेत् / कुलटां तु सजातीयां त्रिरात्रेण विशुध्यति
Transliteration
upoṣitastrirātraṃ tu prāṇāyāmaśataṃ caret / kulaṭāṃ tu sajātīyāṃ trirātreṇa viśudhyati
Translation
Having fasted for three nights, let one perform a hundred prāṇāyāmas. And a ‘kulaṭā’ woman of the same caste is purified within three nights.
Word by Word
उपोषितःhaving fasted / one who has fasted
उपोषितः:
कर्ता (agent as qualifier)
TypeVerb
Rootउप+वस् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्ग उप-; अर्थे: उपवासं कृतवान्
त्रिरात्रम्for three nights
त्रिरात्रम्:
कर्म (duration)
TypeNoun
Rootत्रि + रात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास
तुand/indeed
तु:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात, अव्यय
प्राणायामशतम्a hundred (cycles) of breath-control
प्राणायामशतम्:
कर्म (Object; count)
TypeNoun
Rootप्राणायाम + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (प्राणायामानां शतम्)
चरेत्should perform
चरेत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कुलटाम्an unchaste woman
कुलटाम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकुलटा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात, अव्यय
सजातीयाम्of the same caste
सजातीयाम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसजातीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to कुलटाम्)
त्रिरात्रेणby (observing) three nights
त्रिरात्रेण:
करण (Karana/Instrument; means/time-span)
TypeNoun
Rootत्रि + रात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; द्विगु-समास
विशुध्यतिbecomes purified
विशुध्यति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि+शुध् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद