Shloka 6
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
गुरोरात्मान्तमेव स्यादायार्यस्य प्रियागमे / द्वादशाब्दं चरेत्कृच्छ३मेकैकं तु षडब्दतः
Transliteration
gurorātmāntameva syādāyāryasya priyāgame / dvādaśābdaṃ caretkṛccha3mekaikaṃ tu ṣaḍabdataḥ
Translation
If one goes to the beloved wife of one’s guru, it is indeed a fall of the soul; therefore let him observe the ‘kṛcchra’ penance for twelve years, and for each offence, six years are ordained.
Word by Word
गुरोःof the teacher
गुरोः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
आत्मान्तम्the end of (one's) life
आत्मान्तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootआत्मन् + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (आत्मनः अन्तः)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध (emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
स्यात्should be
स्यात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
आup to/till
आ:
सम्बन्ध (preverb)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (prefix-like preverb)
आर्यस्यof a noble person
आर्यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
प्रियागमेin the coming to a beloved (woman)
प्रियागमे:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootप्रिय + आगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भाव (प्रियः आगमः)
द्वादशाब्दम्for twelve years
द्वादशाब्दम्:
कर्म (Karma/Object; duration)
TypeNoun
Rootद्वादश + अब्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; द्विगु-समास (द्वादश अब्दाः यस्य/द्वादश-अब्दम्)
चरेत्should practice/perform
चरेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कृच्छ्रम्the Kṛcchra penance
कृच्छ्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
एकैकम्each one (separately)
एकैकम्:
विशेषण (Adjective to कृच्छ्रम्)
TypeAdjective
Rootएक + एक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (एकः च एकः → एकैकः)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (contrast/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
षडब्दतःin units of six years / by six-year periods
षडब्दतः:
अवधि/प्रमाण (measure/limit)
TypeIndeclinable
Rootषड् + अब्द (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb)