Shloka 17
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
तच्छ्रुत्वा तत्समादाय निधायाभ्यन्तरे ततः / चिन्तयन्ती ततो वाक्यमिदं स्वपतिमब्रवीत्
Transliteration
tacchrutvā tatsamādāya nidhāyābhyantare tataḥ / cintayantī tato vākyamidaṃ svapatimabravīt
Translation
Hearing this, she took up that wealth and stored it within. Then, pondering, she spoke these words to her husband.
Word by Word
तत्that (speech/thing)
तत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वक्रिया (pūrvakriyā)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
तत्that (wealth)
तत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
समादायhaving taken up
समादाय:
पूर्वक्रिया (pūrvakriyā)
TypeVerb
Rootसम्-आ-दा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
निधायhaving placed/kept
निधाय:
पूर्वक्रिया (pūrvakriyā)
TypeVerb
Rootनि-धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
अभ्यन्तरेinside
अभ्यन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअभ्यन्तर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (kriyā-viśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय; अपादानार्थक/क्रमवाचक (from there/then)
चिन्तयन्तीthinking
चिन्तयन्ती:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (kriyā-viśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
इदम्this
इदम्:
विशेषण (viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण (qualifying वाक्यम्)
स्व-पतिम्her husband
स्व-पतिम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य पतिः = her own husband)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (kriyā)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद