Shloka 28
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
लोके त्वमपि रक्षार्थं ममाज्ञाम नुवर्तय / अहं त्वमिति को भेदस्त्वमेवाहं न संशयः
Transliteration
loke tvamapi rakṣārthaṃ mamājñāma nuvartaya / ahaṃ tvamiti ko bhedastvamevāhaṃ na saṃśayaḥ
Translation
In the world, for the sake of protection, you too shall follow My command. What difference is there between ‘I’ and ‘you’? You are truly I—of this there is no doubt.
Word by Word
लोकेin the world
लोके:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन, पुल्लिङ्ग
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, उत्तम-पुरुषार्थे (2nd person pronoun)
अपिalso
अपि:
अवधारण/समुच्चय (Particle/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थ-अव्यय (particle: also/even)
रक्षा-अर्थम्for protection
रक्षा-अर्थम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative used adverbially), एकवचन, पुल्लिङ्ग; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे: ‘for the purpose of protection’
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
आज्ञाम्command; order
आज्ञाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
अनुवर्तयfollow; obey
अनुवर्तय:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + वृत् (धातु) → वर्तय (णिजन्त causative)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद; णिजन्त (causative): ‘follow/comply with’
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus; ‘as’
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निदर्शन-अव्यय (quotative particle)
कःwhat? who?
कः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; प्रश्नवाचक (interrogative)
भेदःdifference
भेदः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभेद (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग