Shloka 15
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
तस्मात्पापस्य शान्त्यर्थं तपः कुरु सुदुष्करम् / गत्वा काशीं व्रतं तत्र किञ्चित्कालं समाचर
Transliteration
tasmātpāpasya śāntyarthaṃ tapaḥ kuru suduṣkaram / gatvā kāśīṃ vrataṃ tatra kiñcitkālaṃ samācara
Translation
Therefore, to bring peace to your sin, perform austerity most difficult. Go to Kāśī and observe a sacred vow there for some time.
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeIndeclinable
Rootतस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), अपादानार्थक-प्रयोगः; ‘therefore/from that (reason)’
पापस्यof sin
पापस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
शान्ति-अर्थम्for the sake of pacification
शान्ति-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: शान्तेः अर्थः); पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); प्रयोजनार्थे (purpose)
तपःausterity
तपः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
कुरुdo
कुरु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
सु-दुष्करम्very difficult
सु-दुष्करम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of कर्म)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुष्कर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (सु + दुष्कर); नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); तपः इति विशेषणम्
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund/Absolutive), ‘having gone’
काशीम्to Kāśī
काशीम्:
Karma (कर्म/Object of ‘गत्वा’)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
व्रतम्a vow
व्रतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
किञ्चित्-कालम्for some time
किञ्चित्-कालम्:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण/Time duration)
TypeNoun
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम/अव्यय-प्रयोग) + काल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (किञ्चित् कालः); पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); काल-परिमाण (duration)
समाचरpractice/observe
समाचर:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootसम्-आ-चर् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद