Shloka 43
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
अत्यन्तसन्निकृष्टास्ताः श्रीकामेश्वरसुभ्रुवः / नवलावण्यपूर्णाङ्ग्यः सावधाना धृतायुधाः
Transliteration
atyantasannikṛṣṭāstāḥ śrīkāmeśvarasubhruvaḥ / navalāvaṇyapūrṇāṅgyaḥ sāvadhānā dhṛtāyudhāḥ
Translation
They stand exceedingly near, with lovely brows like Śrī Kāmeśvara’s; their limbs are filled with ever-fresh beauty, alert and bearing weapons.
Word by Word
अत्यन्त-सन्निकृष्टाःextremely near
अत्यन्त-सन्निकृष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअत्यन्त (अव्यय/प्रातिपदिक) + सन्निकृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषणम्—ताः इति
ताःthose (feminine)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; सर्वनाम
श्री-कामेश्वर-सुभ्रुवःthe fair-browed (ladies) of Śrī Kāmeśvara
श्री-कामेश्वर-सुभ्रुवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + कामेश्वर (प्रातिपदिक) + सुभ्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; ‘कामेश्वरस्य सुभ्रुवः’ (Kāmeśvara’s fair-browed ladies)
नव-लावण्य-पूर्ण-अङ्ग्यःwhose bodies are full of fresh beauty
नव-लावण्य-पूर्ण-अङ्ग्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक) + लावण्य (प्रातिपदिक) + पूर्ण (प्रातिपदिक) + अङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषणम्—ताः/सुभ्रुवः इति
स-अवधानाःattentive
स-अवधानाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + अवधान (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; ‘सावधान’ = attentive
धृत-आयुधाःbearing weapons
धृत-आयुधाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधृ (धातु) + क्त (कृदन्त) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle) ‘धृत’ + तत्पुरुष; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषणम्—ताः