Shloka 55
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
पिबञ्च षकसम्पूर्णं निर्मलं चन्द्रिकामृतम् / सप्तविंशतिनक्षत्रशक्तिभिः परिवारितः
Transliteration
pibañca ṣakasampūrṇaṃ nirmalaṃ candrikāmṛtam / saptaviṃśatinakṣatraśaktibhiḥ parivāritaḥ
Translation
He drinks the spotless Candrikā-nectar, complete in every part, and is encircled by the powers of the twenty-seven Nakṣatras.
Word by Word
पिबन्drinking
पिबन्:
कर्ता (kartā; doer)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)
षक-सम्पूर्णम्completely filled (with ṣaka)
षक-सम्पूर्णम्:
विशेषण (viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootषक + सम्पूर्ण (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (neut. acc. sg.); तत्पुरुषः: षकेन सम्पूर्णम् = 'filled with ṣaka' (reading as a substance/measure term)
निर्मलम्pure
निर्मलम्:
विशेषण (viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (neut. acc. sg.); विशेषण, 'चन्द्रिका-अमृतम्' इत्यस्य
चन्द्रिका-अमृतम्Candrikā-nectar (moonlight nectar)
चन्द्रिका-अमृतम्:
कर्म (karma; object of drinking)
TypeNoun
Rootचन्द्रिका + अमृत (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (neut. acc. sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः: चन्द्रिकायाः अमृतम् = 'nectar of Candrikā/moonlight-nectar'
सप्त-विंशति-नक्षत्र-शक्तिभिःby the powers of the 27 constellations
सप्त-विंशति-नक्षत्र-शक्तिभिः:
करण (karaṇa; instrument/agency)
TypeNoun
Rootसप्त + विंशति + नक्षत्र + शक्ति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (fem. instr. pl.); द्विगु-समासः (numeral compound) within larger compound: सप्तविंशतिनक्षत्रशक्तयः = 'powers of the 27 nakṣatras'
परिवारितःsurrounded
परिवारितः:
कर्ता-सम्बन्धी विशेषण/विधेय (predicate participle of subject)
TypeVerb
Rootपरि + वृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)