Shloka 10
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
अजरामरतां प्राप्तास्तत्र विन्ध्यनिषूदन / सदाकूजितलक्षेण तत्र कारण्डवद्विजाः
Transliteration
ajarāmaratāṃ prāptāstatra vindhyaniṣūdana / sadākūjitalakṣeṇa tatra kāraṇḍavadvijāḥ
Translation
O subduer of Vindhya, there they attained the state beyond age and death; and there, kāraṇḍava birds in multitudes filled the place with ceaseless calls.
Word by Word
अजरा-अमरतााम्agelessness and immortality
अजरा-अमरतााम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअजरा (प्रातिपदिक) + अमरता (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (इतरेतर): ‘अजरा च अमरता च’; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (समाहार/एकवद्भाव)
प्राप्ताःhaving attained
प्राप्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle) ‘प्राप्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘having attained’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
विन्ध्य-निषूदनO slayer of Vindhya
विन्ध्य-निषूदन:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविन्ध्य (प्रातिपदिक) + निषूदन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘विन्ध्यस्य निषूदनः’; पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
सदा-कूजित-लक्षेणby/with the mark of constant cooing
सदा-कूजित-लक्षेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसदा (अव्यय) + कूजित (कृदन्त/प्रातिपदिक) + लक्ष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘सदा कूजितं यस्य तत् लक्षणम्/लक्षम्’; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/हेतु-भाव
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
कारण्डव-द्विजाःkāraṇḍava birds (ducks)
कारण्डव-द्विजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकारण्डव (प्रातिपदिक) + द्विज (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘कारण्डवाः एव द्विजाः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन