Shloka 79
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तदालोकनतो ऽदूरमनङ्गार्तिमवर्धयत् / तामालिख्य ह्रिया नम्रां वीक्षमाणां कटाक्षतः
Transliteration
tadālokanato 'dūramanaṅgārtimavardhayat / tāmālikhya hriyā namrāṃ vīkṣamāṇāṃ kaṭākṣataḥ
Translation
At the sight of it, close at hand, the anguish wrought by Ananga (the god of desire) only grew. Having drawn her, he beheld her as if bowed in modesty, gazing by a sidelong glance from the corner of her eye.
Word by Word
तत्-आलोकनतःfrom/owing to the sight of that
तत्-आलोकनतः:
हेतु (Hetu/हेतु)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम) + आलोकन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ/अपादान (from/owing to seeing that)
अदूरम्not far / nearby
अदूरम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग/क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
अनङ्ग-आर्तिम्the pain of Kāma (love’s torment)
अनङ्ग-आर्तिम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootअनङ्ग + आर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
अवर्धयत्he increased
अवर्धयत्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; सकर्मक
ताम्her/that (female)
ताम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
आलिख्यhaving drawn
आलिख्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-लिख् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; “having drawn/depicted”
ह्रियाwith bashfulness
ह्रिया:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootह्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/सहभाव (with/by modesty)
नम्राम्bowed down/modest
नम्राम्:
विशेषण-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootनम्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘ताम्’ विशेषण
वीक्षमाणाम्looking
वीक्षमाणाम्:
विशेषण-सम्बन्ध
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formशानच् (present middle participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘ताम्’ विशेषण; “looking”
कटाक्षतःfrom a sidelong glance
कटाक्षतः:
हेतु (Hetu/हेतु)
TypeNoun
Rootकटाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान/हेतु (from/by a sidelong glance)