Shloka 54
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
दैत्यवाहनसंघातन क्रमीनशताकुला / प्रावहच्छोणितनदी सेनयोर्युध्यमानयोः
Transliteration
daityavāhanasaṃghātana kramīnaśatākulā / prāvahacchoṇitanadī senayoryudhyamānayoḥ
Translation
A river of blood surged forth, as though crowded with hundreds of water-creatures, born of the crashing of the Daityas’ war-mounts, while the two armies fought.
Word by Word
दैत्य-वाहन-संघातन(that which is) crushing the masses of demon-vehicles
दैत्य-वाहन-संघातन:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक) + संघातन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यस्य वाहनानां संघातनम्)
क्रमीन-शत-आकुलाcrowded with hundreds of crocodiles
क्रमीन-शत-आकुला:
कर्तृविशेषण (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रमीन (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक) + आकुला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (क्रमीणशतैः आकुला)
प्रावहत्flowed forth / carried along
प्रावहत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वह् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शोणित-नदीa river of blood
शोणित-नदी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशोणित (प्रातिपदिक) + नदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शोणितस्य नदी)
सेनयोःof the two armies
सेनयोः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन
युध्यमानयोः(of the two armies) fighting
युध्यमानयोः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुध् (धातु) → युध्यमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त (Present participle/वर्तमान कृदन्त), आत्मनेपद-भाव; षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; (सेनयोः) विशेषणम्